Erich Fromm’a Göre Yeni İnsanın 20 Özeliği

Yeni İnsanın Özellikleri

Kurulması istenen yeni toplumun temel görevi, karakteri aşağıdaki özellikleri taşıyan yeni insanın doğuşunu sağlamak ve desteklemektir:

1-    “Olabilmek” için “sahip olmak” kökenli tüm davranış biçimlerinden vazgeçmeye hazır olmak.

2-    Güven duygusunun, benlik bilincinin ve kendine güvenin insanın kendi olgunluğu sonucu doğması gereklidir. Doğaya ve insanlara, “sahip olmak” tutkusunun getirdiği kendinin kılmak, her şeye hakim olmak ve bunun sonucunda kendi mal ve mülkünün kölesi haline gelmek eğilimlerinin dışında, ilgi, sevgi ve dayanışma ile bakmayı ve öyle davranmayı bilmek.

3-    Yaşamımıza kendi dışımızda hiç kimsenin bir anlam veremeyeceğini fark etmiş olmak. Bağımsızlığın ve “hiçliğin”, vermek ve bölüşmek eylemlerine adanmış tam bir aktivitenin ön koşulları olduğunu bilmek ve kabullenmek.

4-    İnsanın her an ve her bulunduğu yerde, kendini tam olarak gerçekleştirmesi yeteneklerini kazanması.

5-    Sevinci istifçilikte ve başkalarının yarattıklarını sömürmekte değil, vermekte ve paylaşmakta bulmak.

6-    Yaşama ve onun her türlü belirişlerine karşı saygı ve sevgi duymak. Ne eşyaların, ne de iktidarın kutsal olmadığının, tek değerli şeyin yaşam ve onun gelişimini destekleyen öğeler olduğunun bilincine varmak.

7-    İhtiras, nefret, kıskançlık ve tutkuları inebilecekleri en alt düzeye indirgemeye çalışmak.

8-    Putlardan ve hayallerden arınmış, onlara tapınma, yani kendini aldatma ihtiyacını duymayacak bir olgunluk düzeyine ulaşmış olmak.

9-    Herkesin kendi sevme ve eleştirel düşünce yeteneklerini geliştirmeye çalışması gerekliliğine inanmak.

10-  Bireysel narsizmi (kendini sevmeyi) aşarak, insan varoluşunun sınırlarını ve kısıtlılığını kavramak.

11-  Yaşamın en yüce amacının, her bireyin; kendisinin ve diğer insanların kişiliklerinin gelişip, güçlenmesi olduğunu kabul etmek.  Bu amaca ulaşmak için, disiplin ve gerçeği tanımanın gerekli olduğunu bilmek.

12-  Gelişim, ancak genel bir yapı içinde değerlendirildiği zaman değerlidir. Ayrıca “yapı”nın canlılığın, “düzen”in ise cansızlığın ve ölümün bir sıfatı olduğunu bilmek.

13-  Fantazi gücünü, dayanılması güç koşulların ağırlığından kaçmak için değil, gerçekçi imkânların önceden düşünülmesi yolunda geliştirilip, kullanmak.

14-  Başkalarını yanıltmamak, ama başkalarının da bizi yanıltmasına izin vermemek. Çok duygusal ve çocuksu olmamaya da dikkat etmek.

15-  Kendini tanımak. Yalnız bilinçli yönlerini değil, insanın kendi içinde büyük bir bilgi potansiyeli taşıdığını bilerek, bilinçdışını da tanımaya çalışmak.

16-  Kendini tüm canlılarla bir hissetmek ve bu nedenle doğaya egemen olmak, ona tecavüz etmek, dengesini bozmak ve onu sömürmek tutkularından vazgeçerek, onu anlamaya ve onunla işbirliğine girmeye istekli olmak.

17-  Özgürlüğü, istediğini yapmak olarak değil, insana kendisi olabilmek şansının verilmesi olarak anlamak gerek. Özgürlük, sınırsız ihtirasların bir demeti biçiminde ele alınmamalıdır. Onun daha çok, gelişim ve çöküş, yaşam ve ölüm gibi ayrı kutupların ince bir sanatla dengelenmesi sonucunda oluşan bir yapı olduğunu farketmek.

18-  Kötülük ve yıkıcılığın, gelişimin engellenmesi sonucunda doğduğunu bilmek.

19-  İnsanların ancak çok azı, bu sıralanan niteliklere ulaşarak mükemmel olmuşlardır. Ama “bu amaca erişmek” tutkusunun da, aslında amaca ulaşmayı engelleyen ihtiras özelliğinin başka bir biçimi olduğunu unutmamak gerek.

20-  Sürekli gelişen bir canlılık içinde mutlu bir yaşam sürmek, yani insanın elinden geldiğince bilinçli ve yoğun yaşaması, öylesine doyurucudur ki, böyle yaşayan birisi için, bazı hedeflere ulaşılıp, ulaşılamaması çok önemli olmaktan çıkar.

Kapitalist ya da sosyalist etki altında yaşayan insanların, sibernetik ve bürokratik endüstri toplumlarının çarklarını kırıp, “sahip olmak” yönlenişinden, “olmak” anlayışına nasıl geçeceklerini incelemek ve bu konuda ayrıntılı öneriler getirmek, bu kitabın sınırlarını aşacaktır. Bunun için “Olmak Sanatı” adlı yeni bir kitap yazmak gerekir. Son yıllarda bu konuda çok sayıda kitap piyasaya çıktı. Bunlardan bazıları yararlı ve olumlu. Ancak bir çoğu, kendi sorunlarını unutmaya çalışan kişilerin yazdıkları ve aldatıcı piyasa koşulları ile allanıp, pullanıp piyasaya sürülen yapıtlar olmak niteliğini taşıyorlar. Benim okuyup, okuyucu için yararlı olacağına inandığım ve insanların iyiye gitmesine gerçekçi katkılarda bulunan bir dizi kitabı, Kaynakça’da belirttim.

Erich Fromm
Kaynak: Sahip Olmak Ya Da Olmak

Yorum yapın

Cafrande.org’u

‘ta BEĞENda TAKİP Et

Yereli yaşa, evrensel düşün!.. www.cafrande.org

Önceki yazıyı okuyun:
4 Maqam Müzik Grubunun “4 Makam” Adlı Albümü

Kapat