Marksizm – Cafrande Kültür Sanat

“İNSAN BİLİNCİ VESTİYER DEĞİLDİR!” SİYASAL YAZILAR – YILMAZ GÜNEY

cafrande.org — Sat, 03 Feb 2024 08:45:04 +0000

“Her organik varlık her an hem aynı şeydir, hem de aynı şey değildir; her an dışarıdan aldığı maddeleri özümlerken, daha başka maddeleri de dışarı atmaktadır; her an bedenindeki hücreler ölmekte ve yeni hücreler oluşmaktadır; gerçekte, belirli bir süre içinde her organik varlığın bedeninin maddesi tepeden tırnağa yenilenir ve yerini başka madde atomları alır, dolayısıyla her […]

“İNSAN BİLİNCİ VESTİYER DEĞİLDİR!” SİYASAL YAZILAR – YILMAZ GÜNEY yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

EDUARDO GALEANO: BUGÜN DÜNYA ANADİL GÜNÜ HER İKİ HAFTADA BİR DİL ÖLÜYOR

cafrande.org — Mon, 20 Feb 2023 23:27:41 +0000

Bugün Dünya Anadil Günü. Her iki haftada bir dil ölüyor. Bitki ve hayvan çeşitliliğinde olduğu gibi, insani sözleri kaybettiğinde de dünya ufalıyor. Dünyanın bir ucundaki Tierra del Fuego’daki (Ateş Toprakları) Onas yerli kabilesinin son temsilcilerinden biri olan Ángela Loij 1974’te öldü; onunla birlikte o dili konuşan son kişi de. Angela tek başına şarkı söylerdi; artık […]

EDUARDO GALEANO: BUGÜN DÜNYA ANADİL GÜNÜ HER İKİ HAFTADA BİR DİL ÖLÜYOR yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

MARX BUGÜN: SON YAKINDIR… ANCAK BİZİM HAYAL ETTİĞİMİZ GİBİ DEĞİL -SLAVOJ ZİZEK

cafrande.org — Mon, 06 Sep 2021 22:27:21 +0000

“İŞÇİ SINIFININ DEVRİM İLE KAYBEDECEĞİ HİÇBİR ŞEYİ YOKTUR” Erivan radyosu hakkında eski ve lezzetli bir Sovyet fıkrası vardır: dinleyici sorar “Rabinoviç’e piyangodan yeni bir araba çıktığı doğru mu?”, radyo da yanıtlar: “İlke olarak evet, doğru, ancak yeni bir araba değil eski bir bisikletti, ve ona çıkmadı ondan çalındı.” Bugün, doğumundan 200 yıl sonra, Marx’ın öğretisinin […]

MARX BUGÜN: SON YAKINDIR… ANCAK BİZİM HAYAL ETTİĞİMİZ GİBİ DEĞİL -SLAVOJ ZİZEK yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

KARL MARX: İDEOLOJİ VE FETİŞİZM – TANER TİMUR

cafrande.org — Fri, 02 Jul 2021 21:42:46 +0000

Marx, E. Balibar’a göre 1852 yılından sonra yazdıklarında ideoloji kavramını terk etmiş ve Kapital’de de “yabancılaşma”yı fetişizm kavramıyla ifade etmişti.12 Bu değişikliğin nedenleri neydi? Balibar bu değişikliği “basit bir terminoloji değişikliği”nin ötesinde, “teorik bir alternatif”, hatta Althusser’in hesaba katmadığı yeni bir “epistemolojik kesinti” olarak değerlendiriyor ve bu değişikliğin hangi koşullarda gündeme geldiğini sorguluyor.13 Şimdi Balibar’ın […]

KARL MARX: İDEOLOJİ VE FETİŞİZM – TANER TİMUR yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

ALTHUSSER, LACAN, ANTİ-LACAN VE MARKSİZM – TANER TİMUR

cafrande.org — Sat, 04 Jul 2020 22:15:15 +0000

Althusser psikanalizle ilk kez felsefe alanında karşılaştı ve Politzer, Sartre, Merleau-Ponty gibi filozofları okuyarak bu disipline ilgi duymaya başladı. Marksist düşünüre göre bu filozoflarla psikanalistler arasında garip bir ilişki vardı: Onlar Freud ve izleyicilerine, kabaca ve bir çeşit bilimsel alışveriş esprisi içinde, “siz bize pratiğinizi verin; biz de sizin statünüzü belirleyelim ve size yoksun olduğunuz […]

ALTHUSSER, LACAN, ANTİ-LACAN VE MARKSİZM – TANER TİMUR yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Marx’ın öğretisiyle Freud’un kuramları bağdaşabilir mi? – Taner Timur

cafrande.org — Tue, 29 Oct 2019 19:44:46 +0000

Marx, Freud ve Kişilik Kuramı Yüz yıla yakın bir süredir sayısız toplumbilimcinin gerçekleştirmeye çalıştığı Freudo-Marksizm yoksa bir kuruntu mu? İlk bakışta tarihi maddeciliğin her şeyden önce “toplumsal”a, psikanalizin de “kişisel”e öncelik verdiği anımsanırsa böyle bir sentezin olanaksızlığı düşünülebilir. Fakat ya Marx’ın “insanın özü toplumsal ilişkilerin beraberliğidir” diyen ve “kişisel” ile “toplumsal”ı birleştiren tezi? Ya bu […]

Marx’ın öğretisiyle Freud’un kuramları bağdaşabilir mi? – Taner Timur yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Karl Marx: Marksizmin Bir Açıklaması ve Kısa Bir Biyografik Özeti* – Lenin

cafrande.org — Mon, 24 Jun 2019 21:33:46 +0000

MARX, Karl, (yeni takvime göre) 5 Mayıs 1818’de Trier kentinde (Prusya Renanyası) doğmuştur. Babası, 1824 yılında protestanlığı kabul etmiş bir Yahudi avukattır. Ailesi zengin ve kültürlü idi, ama devrimci değildi. Trier’deki gimnazyumdan mezun olduktan sonra Marx, önce Bonn’da üniversiteye girdi, daha sonra Berlin Üniversitesi’ne geçerek, hukuk öğrenimi gördü, tarih ve felsefeye daha çok ağırlık verdi. […]

Karl Marx: Marksizmin Bir Açıklaması ve Kısa Bir Biyografik Özeti* – Lenin yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Yabancılaşma: Marksist bir etik var mıdır? – Bertell Ollman

cafrande.org — Sat, 07 Jul 2018 22:59:53 +0000

Marx’ın Kapital’de yanıtlamak üzere işe koyulduğu soru şuydu: “Neden emek, kendi ürününün değeri ve emek zaman da bu değerin büyüklüğü olarak ifade edilir?” Eğer Marx, etik üzerine yapmayı planladığı çalışmayı yazabilseydi, ilgisini en fazla çekecek olan sorunun ise “Neden beğeni ve kınama toplumumuzda değer yargıları olarak ifade edilirler?” olacağına inanıyorum. Marx’ın kapitalist ekonomi eleştirisi özünde, […]

Yabancılaşma: Marksist bir etik var mıdır? – Bertell Ollman yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

İnsan ve Toplum: Althusser, Marksizm ve Psikanaliz – Taner Timur

cafrande.org — Fri, 18 May 2018 22:58:59 +0000

Althusser yakın geçmişte Marksist tartışmalara damgasını vurmuş filozoflardan biri olarak bilinir. Psikanalize ilgisi de, yakın zamanlara kadar, 1964’te yayımladığı Freud ve Lacan başlıklı ünlü bir makale çerçevesinde düşünülüyordu. Oysa, ölümünden sonra bizlere ulaşan eserleri (yaşam öyküsü, psikanalizle ilgili konferansları ve diğer yazışmaları), düşünürün Freud’cu akımla ilişkisinin sanıldığından çok daha köklü olduğunu ortaya koymuştur. Gerçekten de […]

İnsan ve Toplum: Althusser, Marksizm ve Psikanaliz – Taner Timur yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Kişilik Kuramı, “Zaman Kullanımı” ve Devrim – Taner Timur

cafrande.org — Thu, 10 May 2018 21:14:30 +0000

Lucıen Séve: Tarihi Maddecilik, İnsanın “Öz”ü ve Kişilik Kuramı “Ancak genelin bilimi olabilir” diyen Aristo’nun tezinin aksine, Séve’le beraber “özelin (tekilin) de bilimi olabilir” diye düşünebilir miyiz? Özellikle “insan” söz konusu olunca, onu “insanın doğası”, “insanın özü” gibi soyut ve evrensel kavramlar dışında, somut ve bireysel özgüllüğü içinde kavrayabilir miyiz? Biliyoruz ki klasik felsefe ve […]

Kişilik Kuramı, “Zaman Kullanımı” ve Devrim – Taner Timur yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

İnsan ve Toplum: İnsanın “Öz”ü ve Kişilik Kuramı – Taner Timur

cafrande.org — Thu, 05 Apr 2018 21:30:53 +0000

Tarihi maddecilik, kuramsal yapısında “insan faktörü”nü yok mu saydı? Ya da en azından onu küçümsedi mi? Ve, eğer öyleyse, bu küçümsemenin Sovyet sosyalizminin devrimci özünü kaybetmesinde ne gibi bir etkisi oldu? Lucien Séve, Marksizm ve Kişilik Kuramı 1960’larda Marksist tartışmaların en önemli başlıklarından biri “hümanizm” sorunuydu. Kapitalist sistemin bütün çirkinliklerine isyan eden, fakat Sovyet dünyasında […]

İnsan ve Toplum: İnsanın “Öz”ü ve Kişilik Kuramı – Taner Timur yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Marksizm, İnsan ve Toplum: Marx, Tarihsellik ve “İlerleme” Fikri – Taner Timur

cafrande.org — Sun, 18 Mar 2018 21:30:10 +0000

Althusser ve çevresi, 1960’larda, tarihin “öznesiz ve ereksiz” bir süreç olduğu kanısındaydılar. Başka bir deyişle tarihin “ilerleme” fikrine dayandığına inanmıyorlardı. Aydınlanma geleneğinden bu noktada ayrılıyor ve henüz “postmodernizm” kavramının mevcut olmadığı bir dönemde böyle bir espri içinde fikir üretiyorlardı. Oysa Balibar, incelediğimiz eserinde, Marx’ın düşüncesindeki gelişmeleri “ortodoks Marksizm”deki gelişmelerle birlikte ele alıyor ve bu konuda […]

Marksizm, İnsan ve Toplum: Marx, Tarihsellik ve “İlerleme” Fikri – Taner Timur yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Marksizmin Birey Anlayışı ve Gerçekçilik – Cemal Süreya

cafrande.org — Mon, 26 Feb 2018 21:54:01 +0000

Sosyalizmin bireyle ilgisi çok kez yanlış anlaşılmıştır Uzunca bir süreden beri sanatımızda sosyalist bir birey anlaşının çevresinde dönülüyor; bu arada tutarlı tutarsız bazı sözler söyleniyor, çıkışlar yapılıyor. Ülkücü ya da romantik bir planda materyalizmi önermeye çalışan tavırlar görüyoruz. Devrimci bir sanatın, Marksist bir yönsemenin, bireyle nasıl ilgilenmesi gerekeceği soruluyor. Böyle bir sorunun sorulmaya başlanması edebiyat […]

Marksizmin Birey Anlayışı ve Gerçekçilik – Cemal Süreya yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Burjuva Sosyolojisi Olarak Marksizm – Murray Bookchin

cafrande.org — Thu, 15 Feb 2018 21:10:09 +0000

Lenin, sosyalizmi “tüm halkın hizmetine koşulan kapitalist devlet tekeli” olarak betimlerken, Marksist projenin bütünlüğünü bizzat kendi “bayağılaştırması” ile zedelemiyor mu? Yoksa, tarihsel bakımdan Marksist teoriyi ileri kapitalizmin en incelikli ideolojisi yapan temel öncülleri mi açığa çıkarıyor? Burjuva toplumsal ilişkilerini örten giz perdesini yırtmakta en dikkate değer proje olan Marx’ın eserleri çağımızda kapitalizmin en incelikli gizemlileştirilmesi […]

Burjuva Sosyolojisi Olarak Marksizm – Murray Bookchin yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Geleceği belirlememizi sağlayan esnek bir yöntem olarak Marksizm ve Özgürlük

cafrande.org — Sat, 01 Jul 2017 22:30:57 +0000

Bizim gelişim aşamamıza uygun olan özgürlük, rekabet değil, işbirliği [dayanışma] özgürlüğüdür. İnsanlar, kendi sınırlılıklarını görmezden gelerek değil, öğrenerek; gününün geçtiği bir çağda “kaba bireycilik”te ısrar ederek değil, birlikte çalışmanın zorunluluğunu kavrayarak özgürleşecektir. İşbirliğine dayalı bu çabaya yol gösterecek olan çerçeve, Marksizmin çerçevesidir. Bu çerçeve, yazılı bir anayasa gibi, insan aklının gelecekteki yönünü ve başarılarını sonsuza […]

Geleceği belirlememizi sağlayan esnek bir yöntem olarak Marksizm ve Özgürlük yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Dünya Dinleri ve İktidar: Marksizmde ideoloji olarak din – Paul N. Siegel

cafrande.org — Wed, 28 Jun 2017 21:42:34 +0000

Marksizmin dini bir ideoloji olarak kavrayışı, Fransız materyalistlerinin dine egemen sınıfların komplosu olarak bakışına benzemez. Çağımızın önde gelen ilahiyatçılarından Reinhold Niebuhr bunu göremez. Marx and Engels on Religion’ın Schocken baskısına yazdığı önsözde “Özellikle Engels imzalı “Köylü Savaşları” makalesinde görüldüğü üzere, Anabaptist dinî liderliğindeki on yedinci yüzyıl radikal köylü hareketini takdir etmesi, Marksizmin dini her zaman […]

Dünya Dinleri ve İktidar: Marksizmde ideoloji olarak din – Paul N. Siegel yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Dünya Dinleri ve İktidar: Dinin kökenine ilişkin Marksist analiz – Paul N. Siegel

cafrande.org — Mon, 12 Jun 2017 22:22:01 +0000

Marksizm, daha eski materyalistlerin Epikür kaynaklı görüşünü paylaşır: Dinin kaynağında, vahşi insanın açıklayamadığı doğa olayları karşısındaki dehşet ve korkusu vardır. Fakat ilerleyen yıllarda karşılaştırmalı mitoloji çalışmalarını ve sosyolojik bakışı kullanarak, bu gözlemi geliştirir ve genişletir. Engels, “Tüm dinler … gündelik yaşamı kontrol eden dış güçlerin insan zihnindeki fantastik yansımalarından başka bir şey değildir” der ve […]

Dünya Dinleri ve İktidar: Dinin kökenine ilişkin Marksist analiz – Paul N. Siegel yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Karl Marx Neden Haklıydı? – Terry Eagleton

cafrande.org — Mon, 19 Dec 2016 22:50:05 +0000

Son kırk yılda en ilgi çeken radikal hareketler Marksizmin dışından çıktı. Feminizm, çevrecilik, eşcinsel ve etnik siyaset, hayvan hakları, antiglobalizm, barış hareketi; bunlar şimdi sınıf mücadelesine demode bağlılığın yerini aldı ve Marksizmi çok gerilerde bırakan siyasi aktivizmin yeni biçimlerini temsil ediyorlar. Marksizmin bunlara ilham vermeyen katkısı marjinaldir. Gerçekten hala bir siyasi sol vardır ama bu […]

Karl Marx Neden Haklıydı? – Terry Eagleton yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

“Orta yol yoktur. Beklemek olanaksızdır” Marksizm ve Ayaklanma – Vladimir Lenin (1917)

cafrande.org — Tue, 03 Dec 2013 12:30:40 +0000

Ayaklanmaya hazırlanmanın ve genel olarak, ayaklanmayı bir sanat olarak görme biçiminin “blankicilik” olduğunu ileri süren oportünist yalan, Marksizmin çarpıtılmaları arasında, en kötü niyetlerden ve egemen “sosyalist” partiler tarafından belki de en çok yayılmış bulunanlardan biridir. Oportünizmin büyük ustası, Bernstein, Marksizme karşı blankicilik suçlamasını ileri sürerek, acıklı bir ün kazanmıştı, ve gerçekte, bugünün oportünistleri, blankicilik diye […]

“Orta yol yoktur. Beklemek olanaksızdır” Marksizm ve Ayaklanma – Vladimir Lenin (1917) yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

21. Yüzyılda Marksizm ve Sosyalizm: Karl Marx’in İlk Devrim Modeli – Erkin Özalp

cafrande.org — Sun, 20 Jan 2013 04:00:05 +0000

Ezilenler, tarih boyunca, sayısız isyan girişiminde bulundu. Bunların pek azı başarıya ulaştı. Ama her bir isyan, insanlara boyun eğdirmenin bir sınırının olduğunu bir kez daha gösterdi. İsyanların büyük çoğunluğunun yenilgiyle ya da başarısızlıkla sonuçlanmış olması, insanlık tarihinde bir yerlerinin bulunmadığı anlamına gelmiyor. Aksine, ezenler, ezilenlerin isyan etme potansiyelini her zaman hesaba katmak zorunda kaldı. Bugün […]

21. Yüzyılda Marksizm ve Sosyalizm: Karl Marx’in İlk Devrim Modeli – Erkin Özalp yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.