Cemil Meriç: Meçhule ɑçılɑn bir kɑpıdır kitɑp…

kitapKitaplar: Kalbi var kitapların, onları bir kerhane sermayesi gibi haşin parmaklarınla mıncıkladın mı senin oldular sanıyorsun. Gaflet. Senin olan, sadece on dakikalık tenleri. Konuşmaz seninle kitap, o bir basamak değildir, sırtına basıp ikbale tırmanamazsın. Tırmanmaya tırmanırsın ama, Kapitol’ den Tarpea’ya fırlatılmak için.

Kahrını çekeceksin kitabın, hizmetinde bulunacaksın. Senelerce, senelerce hiçbir şey beklemeden diz çöküp emirlerini dinleyeceksin… Adam vardır, Aristo’yu Atina kerhanelerinin adresini sormak için, köşebaşında bekler. Adam vardır, kenef süpürtür Venüs’e. Ve kitabı, ağzına kadar ruhla dolu kutsal bir emanet olarak değil, maddi refahına hizmet edecek bir hüddam olarak görür.

Bizde neden mütefekkir yetişmiyor?

Bugün, bizde neden mütefekkir yetişmiyor konusu üzerinde duracaktım. Kartallar uçmadan önce ücra kayalıklarda talim yaparlarmış. Tefekkür tek insanın işi değil. Ben bir Descartes, bir Spinoza olamazdım. Neden olamazdım? Bu bir kromozom meselesi değil. Hotantolar içinde büyüdüm. Okumak istediğim zaman dövdüler, kitaplarımı yırttılar. Nihayet kütüphanem yağma edildi, hapse atıldım vs.. Cemiyet belkemiğimi kırdı. Uçmak istediğim zaman ancak sürünebiliyorum. Dostlarım kitaplarını sakladılar benden. Fethi gibi bir insanın gösterdiği anlaşılmaz kıskançlık hayatımın en büyük acılarından biridir. Venüs’ün, suratında frengi yarası. Geçen akşam Berke’lerde ortaya bu konu atıldı. Neden Avrupa bizden ileri? Neden bizde adam yetişmiyor vs. İçimden alev gibi kelimeler yükseldi. Ve yanan bir kömürü çiğner gibi dişlerimi sıktım. Neden yetişsin? Yıldızlan söndürmeye çalışan bir obskürantizm. Ateş böceklerine tahammülü yok bu gecenin. Ben elimde demir asa, ayaklarımda çarık. Hint! Keşfe çıkarken hanginiz bir teşvik sadakası lütfettiniz aslanlarım? Aradığım kitapları elime geçmesin diye kütüphanelerden toplayıp evinize sakladınız. Aslan yirmi kuruşluk kitaba yirmi lira istedi. Ve zavallı manüskirim aylardan beri ârafta bir hebennekanın vereceği hükmü beklemektedir.

12.1.1963
Cemil Meriç
Kaynak: Jurnal

Yorum yapın

Cafrande.org’u

‘ta BEĞENda TAKİP Et

Yereli yaşa, evrensel düşün!.. www.cafrande.org

Önceki yazıyı okuyun:
Tezer Özlü’den kalanlar: “Ağlama, Letiza, ağlama. Hiçbir şey değil. Ölmek hiç bir şey değil”*

"Ben, belli bir ülkesi olmayan insanlardanım" 18 Şubat 1986'da, 43 yaşında  yitirdiğimiz Tezer Özlü, "kendi olmanın", "akılını ve bedenini özgürleştirmenin"...

Kapat