ORMAN YANGINLARININ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE NASIL BİR BAĞLANTISI VAR? – BBC

Son dönemde yaşanan sıcak hava dalgaları ve dünyanın dört bir yanında yaşanan orman yangınları kaygı yaratıyor. Türkiye, Yunanistan ve Avrupa’nın bazı bölgeleri ile Kuzey Amerika’da, tarihin en kötü yangın sezonunun yaşanıyor olabileceği uyarısı yapılıyor.

Peki orman yangınları geçtiğimiz yıllara göre arttı mı?

California büyük darbe aldı
ABD’nin batı bölgelerinde bu yıl kayda geçen en yüksek hava sıcaklıkları yaşandı. Bu durum şiddetli kuraklığa neden olduğu gibi, büyük orman yangınları birbirlerini izledi.

California’da bu yılın başından beri, son 5 yılın ortalamasının iki katından da fazla ormanlık alan yandı.

Presentational white space
ABD’deki Washington Üniversitesi Çevre ve Orman Bilimleri Fakültesi’nden Dr. Susan Prichard, “Rekor düzeylere ulaşan sıcak hava dalgaları sonrası artık California’da korkulan büyük yangın felaketlerini yaşıyoruz” diyor.

Geçtiğimiz yıllarda California’da orman yangınlarının Kasım ayına kadar devam etme eğilimi gösterdiğini belirterek, “Korkarım yeni bir kayda geçen en büyük yangın sezonunu yaşayabiliriz” diyor.

Prichard, ABD’nin genelinde bu yılın başından beri 1,5 milyon hektarlık alan yandı ve bu rakam, 2020 yangın sezonundan bir milyon daha fazla. Bunun sonucunda bölgenin en kötü yangın sezonu kayda geçti.

İklim değişikliğinin yarattığı sıcak ve kurak iklim koşulları, orman yangınlarını tetikliyor.

Dr. Prichard da, yine iklim değişikliği sonucu şiddetli rüzgarlar ve yıldırım gibi hava olaylarında da artış yaşandığına dikkat çekiyor.

Tayyip Erdoğan’ın “Türkiye tarihinin en kötü orman yangınları” olarak nitelediği yangınlar, batı ve güneyde 200’den fazla noktada görüldü.

Öte yandan Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi’nin verilerine göre, bu yılın başından beri çıkan yangınlarda 175 bin hektarlık alan yandı.

Bu, 2008-2020 yılları arasında yılın bu dönemi için kayda geçen yangınların ortalamasından 8 kat daha fazla.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi’nden Dr. Yusuf Serengil, “Akdeniz bölgesinin tamamı için çok kötü bir yıldı. Buna Temmuz ayı ortalamasını aşan sıcaklıkların neden olduğunu düşünüyoruz” diyor.

Türkiye’de yetkililer yangına hazırlıksız yakalandıkları ve yeterince yangın söndürme uçağı olmadığı gerekçesiyle eleştirildi.

Yangınla mücadele çalışmalarına destek için nihayetinde Fransa, İspanya ve başka ülkeler Türkiye’ye hava araçları gönderdi.

Yunanistan’da da kayda geçen en büyük orman yangınları görüldü ve ortalamanın 12 kat fazlası ormanlık alan yandı.

En çok zarar gören bölgelerden Yunan adası Evia’da (Eğriboz) bulunan 2 binden fazla kişi deniz üzerinden tahliye edildi.

Durumun kötüleştiğine dair başka işaretler de var.

Rusya’daki Sukachev Orman Enstitüsü’nün verilerine göre, Sibirya’da geçtiğimiz 10 yıllık süreçte (2011-2020) yanan alanların ortalaması, bir önceki 10 yıllık dönemin iki katından fazla.

Sibirya’nın kuzeydoğusundaki Yakutistan ya da Saha Özerk Cumhuriyeti’nde Haziran ayının ortalarından beri büyük orman yangınları görüldü. Bu tip şiddetli yangınlar sonucu havaya çok daha fazla karbondiyoksit salınıyor. Bu yıl bölgede çıkan yangınlar sonucu salınan karbonun hacmi geçtiğimiz yıllara oranla çok daha fazla. Öte yandan komşusu olan bölgelerde yangın sezonu o kadar kötü geçmedi.

Bilim insanları, daha sıcak ve kurak olan iklim koşullarının Sibirya’nın kuzey bölgelerindeki yangın riskini artırdığını söylüyor. Öte yandan insan eliyle yaratılan iklim değişikliği burada daha şiddetli yangınlar görülmesinin en önemli nedenlerinden biri.

Sibirya’da yapılan bir araştırmaya göre, 2020’de rekor düzeyde sıcaklıklar görülmesinin ana sebebi iklim değişikliği.

Peru ve Bolivya’da ise “ortalamaya yakın” bir yangın mevsimi yaşanacağı tahmin ediliyor.

Genel olarak iklim koşulları ile ilgili tahminlere istinaden, 2020’de görülen şiddetli yangınlara benzer büyüklükte yangınlar beklenmiyor.

İnsan eliyle yaratılan orman tahribatı, orman yangınları açısında büyük bir risk faktörü.

Ormansızlaştırma ne kadar artarsa, yağışların azalması sonucu ormanlık alanda yangın ihtimali de artıyor.

İklim değişikliğinin de Amazon Ormanları üzerindeki etkisinin büyük olduğuna dikkat çeken Prof. Fernandes, “Kurak geçen sezonun eskiye oranla daha uzun olduğu, şiddetli kuraklıkların da iklim değişikliğinin doğada yarattığı değişkenlik nedeniyle şiddetli kuraklıkların daha sık görüldüğüne dair elimizde kanıtlar var” diyor.

Jack Goodman & Jake Horton

Cevap Ver

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz