Cemal Süreya yazıları – Cafrande Kültür Sanat

CEMAL SÜREYA İLE YARI-GİZLİ BİR ŞAİR: YILMAZ GRUDA’NIN ŞİİR DERGİSİ PROJESİ

cafrande.org — Fri, 28 Jul 2023 10:23:18 +0000

“Gördük ki sen yar olmadın canımıza gittin eli yeğ tuttun biz garibe Bir ince ateş kodun bağrımıza gittin Bir kerre ölmek mi bir kere sevmek He dediydik n’olaki Sen gıidiciydin amma gittin-“* YARI-GİZLİ BİR ŞAİR “Neydi o günler, iki Özen arasında!” Yılmaz Gruda böyle diyor ve o ünlü kahkahalarından birini patlatıyor. İki “Özen”. Bunlardan biri, […]

CEMAL SÜREYA İLE YARI-GİZLİ BİR ŞAİR: YILMAZ GRUDA’NIN ŞİİR DERGİSİ PROJESİ yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

EDEBİYATIN YERALTI HARİTASI – CEMAL SÜREYA

cafrande.org — Mon, 23 Jan 2023 14:28:30 +0000

Son yarım yüzyıl içinde, özellikle de 1940’lardan bu yana edebiyatımızdaki hemen bütün öncü sanat devinimleri küçük dergilerde görülmüştür. Aslında, Varlık gibi oturmuş, kurumlaşmış, Türk Dili gibi bir kurumun yayın organı olarak yaşama olanağı bulmuş birkaç dergiyi saymazsak, Türkiye‘de son yarım yüzyıl içinde çıkmış dergilerin (yaklaşık olarak 200 dergi) hemen hepsini küçük dergi tanımı çerçevesinde görmek […]

EDEBİYATIN YERALTI HARİTASI – CEMAL SÜREYA yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

CEMAL SÜREYA: DADAİZM BİR GELENEĞE KARŞI ŞİİRİN AÇTIĞI YAYLIM ATEŞTİR

cafrande.org — Fri, 13 May 2022 22:23:28 +0000

İmgenin Kökleri Şimdilerde estetik tadı şöyle tanımlıyorlar: Estetik tat, duyulabilir bir nesne karşısında kişinin kendinden aldığı tattır. Burada iki durum söz konusu galiba. Bir kere duyulabilir bir nesne, yani yapıt olacak. İkinci olarak bu nesneyle ilgilenen kimselerin, konumuz şiir olduğuna göre okurların, bu nesneden kendilerine bir pay çıkarabilmeleri gerekecek. Her iki duruma ayrı ayrı eğilip […]

CEMAL SÜREYA: DADAİZM BİR GELENEĞE KARŞI ŞİİRİN AÇTIĞI YAYLIM ATEŞTİR yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

CEMAL SÜREYA: BATI KÜLTÜRÜ BİR YERDE SÖMÜRÜYE, ALDATMACAYA ARAÇ EDİLMİŞTİR

cafrande.org — Tue, 31 Aug 2021 20:56:19 +0000

Dünya Kültürü, Batı Kültürü Bakarsak görürüz, son yüzyılda Batı, felsefe planında, düşünce planında çoğunca kendi durumunu haklılaştırmaya, hiç değilse bunun özürlerini bulup çıkarmaya yönelmiş yapıtlar veriyor. En katkısız bir bilimsel tavır içinde olması gereken yapıtlarda bile bir savunma siyasasının izlerini görmemek elde değil. Geri kalmış ülkelerin ele geçirilmesi, yerli halkların köleleştirilmesi, bu ülkelerin gelişmelerinde bir […]

CEMAL SÜREYA: BATI KÜLTÜRÜ BİR YERDE SÖMÜRÜYE, ALDATMACAYA ARAÇ EDİLMİŞTİR yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

BİR KADININ KAVGASINDAN KORKMA, ÇÜNKÜ: KADINLAR SUSARAK GİDER – CEMAL SÜREYA

cafrande.org — Tue, 09 Jun 2020 19:49:20 +0000

Bir kadın şikayet ediyorsa, ya da erkeklerin deyimi ile vıdı vıdı ediyorsa; erkek bilmelidir ki, o ilişkiden hala ümidi vardır kadının. Yürütmek, birlikte yaşamak, sorunları çözerek mutlu olmak istiyordur. Daha önemlisi, o adamı hala seviyordur. Kadınlar Susarak Gider Çok uzun emekler verir ilişkisini yürütmek için. Birinin kadını olmayı yüreği, beyni, ruhu o kadar zor kabul […]

BİR KADININ KAVGASINDAN KORKMA, ÇÜNKÜ: KADINLAR SUSARAK GİDER – CEMAL SÜREYA yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya: Ortalama aydınımız derin sorunları kurcalamaya bile korkuyor

cafrande.org — Thu, 08 Aug 2019 21:41:19 +0000

Gerçek Ayıklanma Sonra gece olur. Sonra sabah olur. Sonra adam sokağa çıkar. Çıkmasına çıkar ya, bir de bakar ki, çorabının birini ters giymiş. Canını sıkar bu onun. Sinirleri ırgalanır. Sonra eğilir bir köşede. O çorabı çıkarıp, tersine çevirip, yine giyecektir. Ancak eğilince bu kez öbürünü de ters giymiş olduğunu anlar. Gülümser. Bozulan düzeni yeniden kurulmuştur. […]

Cemal Süreya: Ortalama aydınımız derin sorunları kurcalamaya bile korkuyor yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya: Ülkemizin en ilginç editörlerinden biri Muzaffer İlhan Erdost

cafrande.org — Thu, 17 Jan 2019 20:13:52 +0000

27 Mayıs 1960 sabahı mahpustan salıverilen gençlerden biri de oydu. 12 Mart döneminde Türk Ceza Kanunu’nun 142. maddesine aykırı eylemde bulunduğu gerekçesiyle yargılandı ve mahkûm edildi. Daha sonra af yasasıyla serbest bırakıldı. 12 Eylül döneminde ise Sol Yayınları yöneticisi olarak yine içeri alınacak, bu kez dünyada benzersiz bir dram da yaşayacak. Kardeşi Onur Yayınları sahibi […]

Cemal Süreya: Ülkemizin en ilginç editörlerinden biri Muzaffer İlhan Erdost yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya: “Sürgündük… Yanınızda göçmen olduk.”

cafrande.org — Sat, 24 Mar 2018 22:12:08 +0000

Siz Saatleri Siz, saatleri yaşadınız. Zamantaşlarını. Niceldir saatler. Adsızsırlar. Renklerini, kokularını kişiselliklerden alırlar. Aylar birbirinin içinden yürüyebilir. Ağustosta bile Marta gönderme vardır. Yine de gönderme mevsim mantığıyla sınırlıdır. Günlerse bambaşka. Bir günün öbürünün önüne geçmesine izin yok. Günün gizi hem kişiselliğimizde, hem de onun kendi kişiselliğinde. Siz, saatleri yaşadınız. Henüz sözcük haline dönüşmemiş, ya da […]

Cemal Süreya: “Sürgündük… Yanınızda göçmen olduk.” yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

“Faşizm bir ideoloji değil bir kötülüktür” Kan – Cemal Süreya

cafrande.org — Tue, 10 Jan 2017 21:00:23 +0000

Thomas Mann’ın faşizm üstüne bir cümlesini anımsıyorum: “Faşizm bir ideoloji değil bir kötülüktür” diyordu. Sanırım, faşizm üstüne söylenmiş en anlamlı sözlerden biri budur. Nedir faşizm?Üstünde en çok birleşilen tanım şu: Proletarya devriminin ortaya çıktığı sıralarda beliren büyük sermaye diktatörlüğü. Şimdiye dek gelip geçmiş siyasal devinimler içinde fotoğrafı en çok çekilmiş olan bu olay üstüne birçok […]

“Faşizm bir ideoloji değil bir kötülüktür” Kan – Cemal Süreya yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Şiir Adamı Rahatsız Etmeli – Cemal Süreya

cafrande.org — Tue, 01 Nov 2016 21:28:37 +0000

Andre Gide günlüğünde sanat baskıdan doğar, der. Ben, günümüz şiiri için daha da ileri giderek şiir ayni zamanda kendine birtakım baskılar arar diyorum. Soruyu ister estetik planda, ister öbür planlarda ele alalım, bu böyle. Çağdaş şiir hep alışkanlıklara, yerleşmiş simetrilere, edinilmiş rahatlıklara karşı olmuştur. N’olursa olsun yenilenmek, en büyük kaygısı bu onun. Bunun için de […]

Şiir Adamı Rahatsız Etmeli – Cemal Süreya yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

“Zaman geçince her şey daha iyi anlaşılıyor…” Anılar – Cemal Süreya

cafrande.org — Fri, 14 Oct 2016 22:54:29 +0000

Turgut Uyar’ın şiirlerinden kendine en çok pay çıkaran ben olmuşumdur, Çünkü Turgut Uyar’la ben kendimdeki bazı yönlerin farkına varıyordum. Belki şiirindeki eğleni havası en uygun bana geliyordu da ondan. Bin dokuz yüz kaç, şimdi aklımda değil. Ama iri bir yaz günüydü, Ankara’ydı, bazı arkadaşlardı, o aklımda. Fakültenin karşısına düşen bir çayevinde oturmuştuk. Mutlaka akşamdı. Varlıkta […]

“Zaman geçince her şey daha iyi anlaşılıyor…” Anılar – Cemal Süreya yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya: “Her insan bir yerde parıldar. Yeter ki oraya düşsün.”

cafrande.org — Wed, 29 Jun 2016 22:21:53 +0000

Bir yeteneğim olduğuna ilk çocukluk yıllarımdan beri inandım. Bugün de öyle düşünüyorum. Daha doğrusu yeteneğe yetenekli biri olarak büyüdüm. Gerçekte neye yetenekli olduğumu bir türlü anlayamadım. Düşünmeye fırsatım da olmadı. Belki cesaret de edemedim. Ya da yetindim ya da üstüne yattım. Ya da inandırıldım. Sanatçılar çoğunca sanatçı oluşlarını “başka bir şeye yetenekleri olmadığıyla” açıklarlar; böylece de […]

Cemal Süreya: “Her insan bir yerde parıldar. Yeter ki oraya düşsün.” yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya: Yapılacak bir şey var; değerliyi değersizden ayırmak, ayıklamak…

cafrande.org — Tue, 19 Apr 2016 22:16:41 +0000

Bugün sanat hayatımızda tam bir değer karmaşası var. Bu konuda tuhaf, biraz da güldürücü bir anarşi içindeyiz. Kim değerli, hangi şair soylu, hangi romancı sanatının gereklerini daha iyi yerine getiriyor, belli değil. Geçenlerde Cumhuriyet gazetesinde Ümit Yaşar’ın çağımızdaki en iyi şair olduğunu okumuştum. Ümit Yaşar’ın iyi bir şair olmasını bir yana bırakalım, iyi şiir okuru […]

Cemal Süreya: Yapılacak bir şey var; değerliyi değersizden ayırmak, ayıklamak… yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

“Her sanat yapıtının siyasal bir anlamı vardır…” Sonuna Kadar – Cemal Süreya

cafrande.org — Wed, 30 Mar 2016 21:10:43 +0000

“Tarih, insan toplumlarının ayıklayıcı bir hikâyesiyse, sanat da bileşik bir anlatımı oluyor.” Tepeden bakılırsa, her sanat yapıtının siyasal bir anlamı vardır; belli bir sınıfın, belli bir hayat görüşünün koşullarıyla yüklüdür; belli hayat ve kültür değerlerini taşır. Ne var ki burada siyasal deyimi geniş anlamdadır, daha çok tarih açısındandır, tek eserden çok bir sanat kuşağına bakıldığında […]

“Her sanat yapıtının siyasal bir anlamı vardır…” Sonuna Kadar – Cemal Süreya yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

“Yalnız ölüleri sevmeyi biliyorlar” – Cemal Süreya

cafrande.org — Tue, 22 Dec 2015 04:00:59 +0000

Gerçekten, acımasız bir toplum bizimki Puşkin’in bir sözü vardır; sanatçıların ancak öldükten sonra değerlendirildiklerini, bir bakıma bağışlandıklarını anlatmak isterken şöyle der.: “Yalnız ölüleri sevmeyi biliyorlar”. Özellikle bizim toplumumuzda böyle bu. Orhan Veli Kanık ölümünün hemen ilk haftası içinde hemen herkesçe benimsenmiştir. Yıllarca onun girişimine dudak bükenlerin, onunla eğlenenlerin, o girişimi değerlendirmeleri, içlerine sindirmeleri için bir […]

“Yalnız ölüleri sevmeyi biliyorlar” – Cemal Süreya yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya: Kitap fuarlarında imza günleri kutsal bir törenle, saçma bir gösteri

cafrande.org — Fri, 13 Nov 2015 23:24:57 +0000

Bugüne dek, beş altı kez imza gününe katıldım. Sonuç, birkaç yönden benim için hiç de parlak sayılmaz. Özellikle, TÜYAP’ın bu yılki kitap fuarında bayağı sıkıntı bastı. Çok kitap imzalasaydım, belki böyle olmazdı. Yine de, satıcıyla alıcının arasına, yazarın oturtulmasında (belki de işin biçiminden gelen) bir terslik var. Hele, bir sürü yazarın katıldığı böylesi büyük düzenlemelerde […]

Cemal Süreya: Kitap fuarlarında imza günleri kutsal bir törenle, saçma bir gösteri yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya, Çetin Altan’ı anlatıyor: “Hepimizin kanı onda aktı/ Temiz kanla birlikte kirli kan”

cafrande.org — Thu, 22 Oct 2015 22:27:43 +0000

Hayat, çoşku ve devinim: Budur Çetin Altan. Atın gökyüzüne çifte atması, ilkyaz ikindisinde gübre kokusunun hiç de kötü olmayışı; manken yürüyüşündeki evrensel, bir bakıma uzaysal tat; Názım’ın bir şiirindeki gibi, denizde öpüşmek… Çetin Altan, ülkemizde bu denli sömürü olmasaydı, dünya olaylarını böylesine izlemeseydi, siyasete girmeseydi, eski edebiyatı bu kadar iyi bilmeseydi, yeteneğinin bunca ayırdına varmasaydı, […]

Cemal Süreya, Çetin Altan’ı anlatıyor: “Hepimizin kanı onda aktı/ Temiz kanla birlikte kirli kan” yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya: Kelimeler bizde de yontuluyor artık!

cafrande.org — Mon, 13 Jul 2015 21:00:55 +0000

Çağdaş şiir geldi kelimeye dayandı. François Villon’dan, André Breton’a, Henri Michaux’ya bir çizgi çekelim, bu işin nasıl bir evrim sonucu doğduğunu göreceğiz. Çağdaş şairler kelimeleri bile sarsıyorlar, yerlerinden, anlamlarından uğratıyorlar. Bu böyleyken, bizde hâlâ folklora, halk deyimlerine şiirlerinde fazlasıyle yer veren şairlerin kısır bir yolda oldukları sanısmdayım. Çünkü folklorda şiirin bugünkü entelektüel niteliğini taşıyacak yeti […]

Cemal Süreya: Kelimeler bizde de yontuluyor artık! yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya: Andre Gide dermiş ki, yavaş yavaş okuyun beni. Oysa Leopardi çok (ve hızlı) okumaktan kör olmuş

cafrande.org — Sat, 04 Jul 2015 21:30:31 +0000

İlhan Berk Ankara’dayken, bir gece onlarda kalmış, gece kitaplığının bulunduğu salonda yatmıştım. Uyku tutmadı, kalktım, kitaplarla uğraşmaya başladım. Umulmayacak kadar az kitabı vardı. Yalnız her zaman yararlanabileceği, yeniden yenide okuyabileceği yapıtları evinde tutuyormuş. Gerisini, okuduktan sonra atıyor ya da belli bir okuma bedeliyle alıp sonra satan kitapçıya geriye veriyormuş. Gördüğüm en büyük kişisel kitaplık Hilmi […]

Cemal Süreya: Andre Gide dermiş ki, yavaş yavaş okuyun beni. Oysa Leopardi çok (ve hızlı) okumaktan kör olmuş yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Cemal Süreya’nın Kaleminden Sezai Karakoç: Öyle bir Müslüman ki Marx’ı bilir, Nâzım’ı okurdu

cafrande.org — Wed, 04 Mar 2015 22:17:31 +0000

Dışarıya karşı bağnaz değil. Her şeyi tartışabilirsiniz. Kimseyi küçük düşürmez. Ama bazı kişileri büyük düşürdüğü olmuştur. En ilkelle en modern arasında durur. 1950’Ii yıllarda bir hilesini yakalamıştım: Necip Fazıl kendisinden borç ister, o da her seferinde cebindeki parayı son kuruşuna kadar verirdi. Sonunda kendisi aç kalırdı. Buna bir çare düşündü. Marmara Kıraathanesine giderken, özellikle de […]

Cemal Süreya’nın Kaleminden Sezai Karakoç: Öyle bir Müslüman ki Marx’ı bilir, Nâzım’ı okurdu yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.