Hayvanlardan Tanrılara – Cafrande Kültür Sanat

TARİHTE ADALET YOKTUR: BİZ GETİRMESEK BUNDAN SONRADA OLMAYACAK – YUVAL NOAH HARARI

cafrande.org — Fri, 07 Apr 2023 21:00:32 +0000

Tarım Devrimi’ni İzleyen 1000 Yıldaki insanlık tarihini anlamak, tek bir soruyu cevaplamakla mümkün olabilir: Eğer uygun içgüdüleri yoksa, insanlar kitleler halinde işbirliği ağlarını nasıl oluşturuyorlar? Cevap kısaca şudur: İnsanlar hayali düzenler yaratıp, yazıyı icat ettiler ve bu ikisi, biyolojik mirasımızın boş bıraktığı yerleri doldurdu. Bu ağların ortaya çıkışı, çoğu insan için karışık sonuçları olan bir […]

TARİHTE ADALET YOKTUR: BİZ GETİRMESEK BUNDAN SONRADA OLMAYACAK – YUVAL NOAH HARARI yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

BİR DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM DEĞERİ OLARAK PARA NEDİR, NASIL ÇALIŞIR? – YUVAL NOAH HARARI

cafrande.org — Thu, 15 Dec 2022 11:09:01 +0000

Para insanların neredeyse her şeyi, her şeyle değiştirebilmesini sağlayan evrensel bir araçtır. Ordudan atılmış bir asker üniversite öğrenim ücretini askerdeki birikimiyle karşılayınca, kas gücü beyin gücüne dönüşmüş olur. Bir baron destekçilerini güçlendirmek için bir mülkünü sattığında toprak sadakate dönüşür. Bir doktor kazancını avukat tutmak veya bir yargıca rüşvet vermek için kullandığında sağlık hukuka dönüşür. Seksin […]

BİR DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM DEĞERİ OLARAK PARA NEDİR, NASIL ÇALIŞIR? – YUVAL NOAH HARARI yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

HARARI: KRALLARIN VE PEYGAMBERLERİN KENDİLERİNİ ÇOBAN OLARAK GÖSTERMESİ BİR TESADÜF DEĞİL

cafrande.org — Sun, 27 Nov 2022 09:35:37 +0000

HER NESİL, KOYUNLARI DAHA ŞİŞMAN, DAHA İTAATKAR YAPTI Hayvanların evcilleştirilmesi yüz yıllar geçtikçe giderek daha zalimce bir hâle gelen bir dizi vahşi uygulama sayesinde olmuştur. Yabani tavukların ortalama yaşam süresi 7-12 yıl, ineğinki ise 20-25 yıldır. Yaban hayatında çoğu tavuk ve inek bundan çok daha önce ölürdü, ama yine de şimdikinden daha uzun yaşama şansları […]

HARARI: KRALLARIN VE PEYGAMBERLERİN KENDİLERİNİ ÇOBAN OLARAK GÖSTERMESİ BİR TESADÜF DEĞİL yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

GERÇEK İNANANLAR: “TANRI’NI OLMADIĞINI HİZMETÇİME SÖYLERSENİZ BENİ ÖLDÜRÜR!” – HARARİ

cafrande.org — Wed, 26 Oct 2022 10:20:49 +0000

Askerler, gardiyanlar, yargıçlar ve polisler neden inanmadıkları bir hayali düzeni korumak için uğraşsınlar? Tüm topluca yapılan insan faaliyetleri içinde örgütlemesi en zor olanı şiddettir. Bir toplumsal düzenin askeri yöntemlerle sağlandığını söylemek, anında başka bir soruyu akla getirir: Askeri düzeni ne sağlar? Bir orduyu yalnızca zor kullanarak örgütlemek imkansızdır; en azından bazı komutanların ve askerlerin tanrı, […]

GERÇEK İNANANLAR: “TANRI’NI OLMADIĞINI HİZMETÇİME SÖYLERSENİZ BENİ ÖLDÜRÜR!” – HARARİ yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

ERKEK EGEMENLİĞİNİN KAYNAĞI ESNEK İŞBİRLİĞİ Mİ?- HARARI

cafrande.org — Thu, 23 Jun 2022 22:57:16 +0000

Eğer ataerkillik Afrika-Asya’da bir tarihsel tesadüfle oluştuysa, Aztekler ve İnkalar neden ataerkildi? Her ne kadar “adam” ve “kadın” tanımları kültürlere göre farklılık gösterse de, tüm kültürlerin tamamının erkekliği kadınlıktan üstün tutmasının, evrensel biyolojik bir sebebi olması yüksek ihtimaldir. Bu sebebin ne olduğunu bilmiyoruz. Pek çok teori söz konusu, ancak hiçbiri inandırıcı değil. ERKEKLERİN NESİ BU […]

ERKEK EGEMENLİĞİNİN KAYNAĞI ESNEK İŞBİRLİĞİ Mİ?- HARARI yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

TARİHTE KADIN VE ERKEK, TOPLUMSAL CİNSİYET – YUVAL NOAH HARARI

cafrande.org — Thu, 07 Apr 2022 19:55:22 +0000

Erkek ve Kadın Tarihte farklı toplumlar farklı hayali hiyerarşiler benimsediler. Günümüzde Amerikalılar için çok önemli olan ırk, sözgelimi ortaçağdaki Müslümanlar için görece önemsizdi. Kast, ortaçağda Hindistan’da bir ölüm kalım meselesiyken, modern Avrupa’da söz konusu bile değildir. Neredeyse bilinen tüm insan toplumlarının hepsinde önemli bir yere sahip olan ise cinsiyet hiyerarşisidir. İnsanlar her yerde kendilerini erkekler […]

TARİHTE KADIN VE ERKEK, TOPLUMSAL CİNSİYET – YUVAL NOAH HARARI yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

HARARI: NEDEN BUGÜN İKİ MİLYAR HIRİSTİYAN VARKEN, SADECE 150 BİN ZERDÜŞT VAR?

cafrande.org — Fri, 25 Mar 2022 22:17:18 +0000

Başarının Sırrı Ticaret, imparatorluklar ve evrensel dinler, eninde sonunda dünyanın tüm Sapienslerini bugün içinde yaşadığımız küresel dünyada birleştirdi. Bu genişleme ve birleşme süreci, elbette durağan ve pürüzsüz değildi. Daha geniş açıdan bakarsak, çok sayıda küçük kültürden az sayıda büyük kültüre ve en sonunda tek bir küresel topluma geçiş, muhtemelen insanlık tarihinin dinamiklerinin kaçınılmaz bir sonucuydu. […]

HARARI: NEDEN BUGÜN İKİ MİLYAR HIRİSTİYAN VARKEN, SADECE 150 BİN ZERDÜŞT VAR? yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

HARARI: BUGÜN UĞRUNA ÖLÜMÜ GÖZE ALDIĞINIZ ŞEY YARIN ÇOK SAÇMA GELEBİLİR

cafrande.org — Thu, 04 Nov 2021 21:26:34 +0000

Anlamlar Örgüsü İnsanlar nesnel ve öznel gerçeklikler olmak üzere yalnızca iki tür gerçeklik biçimi olduğunu varsaydıklarından “hayali düzenler” fikrini kabullenmekte zorlanırlar. Nesnel gerçeklikte, her şey inançlarımız ve duygularımızdan bağımsız olarak var olur, örneğin yerçekimi nesnel bir gerçekliktir. Newton’dan çok önce de vardır ve ona inanmayanları bile aynı şekilde etkiler. Öte yandan öznel gerçeklik, kişisel inançlarımız […]

HARARI: BUGÜN UĞRUNA ÖLÜMÜ GÖZE ALDIĞINIZ ŞEY YARIN ÇOK SAÇMA GELEBİLİR yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

HARARİ: ÇILGINCA TÜKETEREK İNSANLIĞIN GELİŞİMİNİN TEMELLERİNİ TAHRİP EDİYORUZ

cafrande.org — Sat, 14 Aug 2021 11:00:57 +0000

İLK İNSANLARDAN DAHA ÇOK ÇALIŞIP, DAHA MI ÇOK MUTLU OLUYORUZ? Son beş yüz yıl baş döndürücü devrimlere sahne oldu. Dünya tek bir ekolojik ve tarihsel küre olarak birleşti, ekonomi daha önce görülmemiş şekilde büyüdü ve insanlık bugün eskiden sadece masallarda anlatılan bir zenginliği yaşıyor. Bilim ve Sanayi Devrimi insana süper insan gücü ve fiilen sınırsız […]

HARARİ: ÇILGINCA TÜKETEREK İNSANLIĞIN GELİŞİMİNİN TEMELLERİNİ TAHRİP EDİYORUZ yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

HAYVANLARDAN TANRILARA SAPİENS: TARİHİN EN BÜYÜK ALDATMACASI

cafrande.org — Sat, 04 Jul 2020 07:31:45 +0000

2,5 milyon yıl boyunca insanlar, müdahale etmedikleri bitki ve hayvanları yiyerek yaşadılar. Homo erectus, Homo ergaster ve Neandertaller incirleri dallarından koparıp yabani koyunları avlarken, incir ağaçlarının nerede kök salacağını veya koyun sürülerinin hangi çayırda gezebileceğini ve hangi erkek keçinin hangi dişiyi dölleyeceğini düşünmüyorlardı. Homo sapiens Doğu Afrika’dan Ortadoğu’ya, Avrupa’ya ve Asya’ya, son olarak da Avustralya […]

HAYVANLARDAN TANRILARA SAPİENS: TARİHİN EN BÜYÜK ALDATMACASI yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Emperyal Vizyonlar: Bu Sizin İyiliğiniz İçin! – Yuval Noah Harari

cafrande.org — Tue, 24 Sep 2019 19:45:43 +0000

ROMALILAR YENİLMEYE ALIŞIKTI. Tarihteki çoğu büyük imparatorluğun yöneticileri gibi üst üste pek çok muharebe kaybedip yine de savaşı kazanabiliyorlardı. Aldığı darbeyi hazmedip ayakta kalamayan bir imparatorluk zaten imparatorluk sayılamaz. Fakat Romalılar bile MÖ 2. yüzyılda kuzey İberya’dan gelen haberleri kolayca hazmedemezdi. Adanın yerlisi Keltlerin yoğun olarak bulunduğu Numantia adındaki küçük ve önemsiz bir dağ kasabası, […]

Emperyal Vizyonlar: Bu Sizin İyiliğiniz İçin! – Yuval Noah Harari yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Hayatın Anlamı: “Yaşamak için bir sebebiniz varsa her şeyle baş edebilirsiniz”

cafrande.org — Mon, 28 Jan 2019 22:26:10 +0000

Huxley’nin huzursuz edici dünyası, mutluluğun zevkle aynı şey olduğuna ilişkin biyolojik varsayıma dayanır. Buna göre mutlu olmak haz veren bedensel hisler yaşamakla tamamen aynı şeydir. Biyokimyamız bu hislerin etkilerini ve sürelerini sınırladığına göre, insanların yüksek seviyede mutluluğu uzun süre yaşamalarını sağlamanın tek yolu biyokimya sistemlerini manipüle etmektir. Bazı akademisyenler bu mutluluk tanımını kabul etmezler. Ekonomi […]

Hayatın Anlamı: “Yaşamak için bir sebebiniz varsa her şeyle baş edebilirsiniz” yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Y. N. Harari: Serbest piyasada tamamen serbest olan şey; işçilerin serbestçe ezilmesidir

cafrande.org — Mon, 31 Dec 2018 13:15:51 +0000

Kapitalist Cehennem Piyasanın tamamen istediği gibi davranmasına izin vermenin, bundan çok daha tehlikeli bir sonucu vardır. Adam Smith ayakkabıcının elde ettiği kârla daha fazla yardımcı istihdam edeceğini söylemişti, bu da bencil bir açgözlülüğün herkesin yararına olduğu, çünkü kârların üretimi artırmak ve daha çok kişiyi çalıştırmak için kullanılacağı anlamına geliyor. Peki ayakkabıcı kârını artırmak için çalışanlarına […]

Y. N. Harari: Serbest piyasada tamamen serbest olan şey; işçilerin serbestçe ezilmesidir yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

“Yaşam algımızdaki en büyük eksik nedir?” Yaşamın Dengesi -Yuval Noah Harari

cafrande.org — Fri, 13 Jul 2018 21:00:51 +0000

Biliminsanları beyindeki elektrik sinyallerinin nasıl bir araya gelip öznel deneyimler ortaya çıkarabildiğini bilmiyor. Daha da önemlisi, böylesi bir olgunun evrimsel açıdan faydalarım kestiremiyorlar. Yaşam algımızdaki en büyük eksik işte bundan kaynaklanıyor. Milyonlarca nesil boyunca insanların tavşanları kovalayabilsinler ve aslanlardan kaçabilsinler diye ayakları ve tavşanın nereye gittiğini, aslanın nereden geldiğini görebilsinler diye gözleri gelişti. Peki açlık […]

“Yaşam algımızdaki en büyük eksik nedir?” Yaşamın Dengesi -Yuval Noah Harari yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Toplumlardaki hayali hiyerarşiler nasıl ortaya çıkar? – Yuval Noah Harari

cafrande.org — Sat, 30 Jun 2018 22:04:08 +0000

Kısırdöngü Tüm toplumlar hayali hiyerarşiler üzerine kuruludur ama bu hiyerarşiler farklılık gösterir. Bu farklar nasıl ortaya çıkar? Neden geleneksel Hint toplumu insanları kasta göre sıralarken Osmanlı toplumu dine, Amerikan toplumuysa ırka göre sıralamıştır? Çoğu durumda hiyerarşi, kazara bir araya gelen bir dizi tarihi durumun sonucu olarak ortaya çıkmış ve durumdan avantaj sağlayan grupların oluşmasıyla da […]

Toplumlardaki hayali hiyerarşiler nasıl ortaya çıkar? – Yuval Noah Harari yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Mutluluğu Ölçmek: Zenginlikle mutluluk arasında bir ilişki var mı?

cafrande.org — Sat, 19 May 2018 21:26:15 +0000

İnsanlar daha zengin ve daha sağlıklıysa daha mutlu olmalıdırlar. Fakat gerçek bu kadar basit mi? Filozoflar, rahipler ve şairler binlerce yıldır mutluluğun ne olduğuna ilişkin düşündüler ve çoğu, en az fiziksel koşullar kadar toplumsal, ahlaki ve ruhani etkenlerin de mutluluk üzerinde etkili olduğu sonucuna vardılar. Belki de modern zengin toplumlar tüm refahlarına rağmen yabancılaşma ve […]

Mutluluğu Ölçmek: Zenginlikle mutluluk arasında bir ilişki var mı? yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Ailenin ve Topluluğun Çöküşü – Yuval Noah Harari

cafrande.org — Fri, 13 Apr 2018 21:05:50 +0000

Sanayi Devrimi’nden önce çoğu insanın günlük yaşamı, üç eski yapı içinde seyrederdi: Çekirdek aile, geniş aile ve yerel topluluk. Çoğu insan kendi ailesiyle (örneğin aile çiftliği veya atölyesi) veya komşularıyla çalışıyordu. Aile aynı zamanda sosyal devlet, sağlık sistemi, eğitim sistemi, inşaat sektörü, sendika, emekli maaşı, sigorta şirketi, radyo, televizyon, gazete, banka ve hatta polis demekti. […]

Ailenin ve Topluluğun Çöküşü – Yuval Noah Harari yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Sapiens: Tarih boyunca şiddetin büyük kısmı aile ve topluluk içi kavgalardan kaynaklandı

cafrande.org — Tue, 30 Jan 2018 21:10:33 +0000

Hiçbirimiz bin yıl önce hayatta değildik, bu yüzden de dünyanın eskiden ne kadar daha vahşi olduğunu tam da bilmiyoruz. Ayrıca savaşlar giderek azalınca, daha fazla dikkat çekiyorlar. Çok sayıda insan bugün Irak’taki ve Afganistan’daki savaşlara dikkat ederken, Hintlilerin veya Brezilyalıların barış içinde yaşadıklarını unutuyor. Daha da önemlisi, kalabalıklardan ziyade bireylerin acılarıyla daha çok ilgileniyoruz. Bununla […]

Sapiens: Tarih boyunca şiddetin büyük kısmı aile ve topluluk içi kavgalardan kaynaklandı yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Hayvanlardan Tanrılara Sapiens: Hiçbir kavram, fikir veya teori eleştiriden muaf değildir

cafrande.org — Mon, 08 Jan 2018 21:15:03 +0000

“Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens, Yuval Noah Harari Üç bin yılın hesabını göremeyen, karanlıkta yolunu bulamaz, Günü gününe yaşar ancak” demiş büyük Alman düşünür Goethe. Bu anlamda Yuval Noah Harari’nin kitabı “Hayvanlardan Tanrılara Sapiens” bir fener gibi geçmişi aydınlatıyor adeta. Bilimsel ve teknik konulara pek fazla girmeden oldukça akıcı ve sade bir dille insan türünün tarihini ele […]

Hayvanlardan Tanrılara Sapiens: Hiçbir kavram, fikir veya teori eleştiriden muaf değildir yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Homo sapiens’in ilk izi: Tembel Hayvanın Sonu – Yuval Noah Harari

cafrande.org — Sun, 30 Jul 2017 08:55:06 +0000

Daha önceki hiçbir insan türü kuzey Sibirya gibi bölgelere girmeyi başaramamıştı. Soğuğa uyumlu Neandertaller bile yerleşimlerini güneydeki daha ılımlı bölgelerle sınırlandırmışlardı. Avustralya’nın büyük faunasının yok oluşu, büyük ihtimalle Homo sapiens’in gezegenimizde bıraktığı ilk izdi. Sonrasında Amerika’da, bundan daha büyük bir çevre felaketi izleyecekti bunu. Homo sapiens Batı Yarımküre’nin karalarına ulaşan ilk ve tek insan türüydü. […]

Homo sapiens’in ilk izi: Tembel Hayvanın Sonu – Yuval Noah Harari yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.