Yörükler Ezgileri: “Yörüklerde Müzik ve Boğaz Çalma”

mehmet-sakirYörüklerde Müzik ve Boğaz Çalma” albümü, Yörük müzik gelenekleri üzerine yapılmış alan kayıtları içeren bir albüm.  Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Yetkin Özer, Levent Ergün ve İbrahim Yükseksin’in 1996-1998 yılları arasında yapmış oldukları alan çalışmalarının kayıtlarından oluşuyor.

Levent Ergun’un albümle aynı ismi taşıyan 2004 tarihli bir doktora tezi de bulunuyor. Anadolu’nun güneyinde yaşayan Yörük aşiretlerinin icra ettiği müzikal geleneklerden örnekler içeren bu albüm, içerik seçimi ve bütünlüğüyle alanının şimdilik tek örneği.

Mehmet Şakir

Sonraki şarkıya geçmek için >| şarkı seçmek için [>] işaretine basınız.

Kalan Müzik tarafından 1998 yılında yayınlanan albümde tam 30 tane kayıt yer alıyor. Toros Dağları çevresinde Isparta, Antalya, Burdur, Denizli ve Mersin’in çeşitli köylerinde yapılan kayıtlarda Yörük müzik enstrümanlarından üç telli, kabak kemane, çoban düdüğü, sipsi ve kaval icralarının yanı sıra Yörüklere özgü bir vokal türü olan boğaz çalma geleneğinden örnekler de bulunuyor. Yörük müziğindeki başlıca türler olan gurbet ve boğaz havalarının farklı enstrümanlarla icralarını içeren albümde kaynak kişilerin göç ve eserler üzerine anlatımlarını da dinleyebilirsiniz.

Yörük Müzik Gelenekleri ve Boğaz Çalma

Yörükler, Anadolu’nun genellikle Güney ve Batı kesimlerinde yaşayan konar göçer topluluklar. İskan politikalarından kentleşmeye pek çok toplumsal etken nedeniyle çoğu Yörük aşireti günümüzde yerleşik hayata geçmiş olsa da kültür ögelerinin önemli bir kısmı göçebe hayat ekseninde şekillenmiş. Geçimlerini hayvancılık ile sağladıkları için çobanlığın çok önemli olduğu bu topluluklarda müzik de çobanlıkla uğraşan kadınlar ve erkekler tarafından icra edilen bir uğraş olmuş. Bu yüzden repertuvarı oluşturan eserlerde koyun, keçi gibi hayvan figürlerinin yanı sıra gurbet, ayrılık, göç gibi temaları işleyen sözler veya bu durumlar üzerine yaratılmış ezgi formları yer alıyor. Enstrümanların gelişimi de yine konar göçer hayata paralel olarak kolay taşınabilir, hafif ve ufak sazlar üzerinden gerçekleşmiştir. Üç telli bağlama, sipsi, çoban düdüğü ve kabak kemane Yörük müziklerinde sıklıkla kullanılan enstrümanlardandır. Genellikle kadın icracılar tarafından gerçekleştirilen boğaz çalma ise parmakların ses telleri üzerine baskı uygulamasıyla sesin maniple edildiği bir çeşit vokal türüdür ve Yörük aşiretlerine özgü bir gelenektir.

Albüm İçeriği

1. Acış (3:26)
2. Kemane Boğaz Havası (Kemane) (1:09)
3. Ses Boğaz Havası (Kemane) (0:54)
4. Ses Boğaz Havası (0:32)
5. 2 Boğaz Havası (Üçtelli) (2:26)
6. Ses Boğaz Havası (1:05)
7. Ses Boğaz Havası (0:27)
8. Açış Ve Zortlatma (Kaval) (1:20)
9. Dayanak Havası (Kaval) (0:28)
10. Yayık Soğudan (Kaval) (1:06)
11. Çömlek Kırdıran (Kaval) (0:39)
12. Karakoyun Efsanesi (Kaval) (1:43)
13. Hasiçi Boğazı (Kaval) (0:52)
14. Ağit (Kaval) (0:47)
15. İki Hada (Ses) (1:31)
16. Gurbet Havası ve Oyun Havasi (Sipsi) (2:09)
17. Göç Öyküsü (24:03)
18. Deyiş (1:54)
19. Boğaz Havası (Kemane) (0:41)
20. Boğaz Havası (Kemane) (0:53)
21. Boğaz Havası (Ses) (1:07)
22. Boğaz Havası (Ses) (0:59)
23. Teke Oyun Havası (Kemane ve Sipsi) (1:03)
24. Cezayir (Kemane ve Sipsi) (1:09)
25. Hada (Kemik Düdük) (0:46)
26. Karinom (Kemik Düdük) (0:46)
27. Hollu (Ses) (1:27)
28. Hollu (Ses) (2:21)
29. Hada (Kaval) (0:40)
30. Konyalı (Kaval) (0:44)

Yorum yapın

Cafrande.org’u

‘ta BEĞENda TAKİP Et

Yereli yaşa, evrensel düşün!.. www.cafrande.org

Önceki yazıyı okuyun:
Ölümsüz Öyküler: Maksim Gorki’nin Yaşanmış Hikayeler’i – Ataol Behramoğlu

Kapat