Üç Telli Bağlamanın Kaynak Ustası: Hayri Dev ve “YAYLA” Gireniz ve Masıt Havaları albümü

UNESCO tarafından 2003 yılında kabul edilen, Türkiye’nin de 2006 yılında taraf olduğu Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında kültürel mirasımızın belli unsurlarını yeniden yaratmak ve yorumlamak açısından gerekli bilgi ve beceriye yüksek düzeyde sahip olan ve Türkiye’de seçilen 7 kişi içerisinde yer alan Hayri DEV, 2008 yılı için “YAŞAYAN İNSAN HAZİNESİ” olarak seçildi.

1933 yılında Denizli’nin Çameli ilçesinin Gökçeyaka köyünde doğdu. Okula gitme fırsatı bulamayan Hayri Dev okuma yazmayı okula giden bir arkadaşından öğrendi. Cura denilen 3 telli çalgıyı öğrenip, söylemeye o yıllarda başladı.

Yaşadığı Gökçeyaka Köyün eski ismi taşıyan Masıt Kırığı denilen dokuz sekizlik mahalli ezgileri çalan ve söyleyen bir usta oldu. İkisi erkek, üçü kız beş çocuğu olan Hayri Dev ailesinden habersiz elindeki üç telli sazı ve çam düdüğünü hiç bırakmadı. Evlere gidip yarenlik yaptı, düğünlerde insanları eğlendirdi. Ormanda, dağlarda çobanlar için çaldı, söyledi. Zaman böyle geçti… Taa ki, 1992’ye kadar.


Sonraki şarkıya geçmek için >| şarkı seçmek için [>] işaretine basınız.

1992 yılında hayatını değiştirecek bir olay oldu. Fransız Jerome Cler İspanya’da duyduğu bir bağlama sesinin büyüsüne kapılarak Türkiye’ye geldi. Bin 500 metre yükseklikteki Çameli ve Fethiye dağlarında uzunca bir süre bu sesin kaynağını bulmaya çalışırken yörenin kültürü hakkında 350 sayfalık bir tez hazırladı.

Sorbonne Üniversitesi’nin Etimoloji Bölümü’nden doçentlik alması da bu tezle oldu. Cler, Türkiye’ye işte bu tarihte geldi. Hayri Dev’i buldu. Dinlediği ses, Dev’in elindeki üç telli saza aitti. Daha sonra 15 kişilik bir Fransız ekibi tekrar köye geldi. Dev’in hayatı ‘Ormanlar Arkası’ adlı belgesel filmle anlatıldı.

Albümdeki Eserler

01- Boğaz Havası
02- Zeybek
03- Masıt Zeybeği
04- Kaya Zeybeği
05- Boğaz / Masıt Kırığı
06- Sarı Yayla – Al Beni Götür Beni
07- Kaba Ardıç Dibine Çoban Havası – Akşamdan Uyamadım –
Dam Bağında Dudu Var – Tenikeler Tıngırılmasın
08- Uzunhava ve Gireniz Havaları
09- Zeybek – Gözleri Benzer Kömüre – Bülbül Gitmiş Yaylaları,
Çintar Getirmiş Tavas Zeybeği – Peşrev – Deve Zili
10- Kırmızı Gül – Süpürgeyi Boyadım – 2 Boğaz Havası –
Sarı Zeybek – Cemile
11- Masıt Kırığı
12- Gözleri Benzer Kömüre – Akşam Gelmiş de Uyuda Kalmış da
Tepeliğine Pullar Takmış

On yılı aşkın bir süredir, Çameli’nde (Denizli) araştırmalarını sürdüren Fransız etnolog ve etnomüzikolog Jérôme Cler’in, daha evvel Fransa’da Radio France etiketiyle CD’lerini hazırladığı, bugüne kadar Avrupa’nın çeşitli yerlerinde konserler veren ve albümleri oldukça bilinen YAYLA müzik grubunun Türkiye’deki ilk albümü “Gireniz ve Masıt Havaları” Kalan Müzik tarafından yayınlandı.
Çameli’nde, yayla köylerinde yaşayan müzisyenler Hayri Dev, Zafer Dev, Bayram Dev, Mehmet Şakır, Hasan Yıldırım ve arkadaşlarının, Jérôme Cler tarafından çeşitli mekanlarda gerçekleştirdiği canlı kayıtlardan seçilmiş bir derleme çalışması olan bu albüm, günümüzde unutulmuş üç telli bağlama, çam sipsi, dizüstü keman gibi geleneksel çalgıların oldukça farklı icralarını günışığına çıkarıyor. Albümde yer alan repertuar, bu çalgılarla icra edilmiş, düğün havaları ile genç çobanlar arasında yapılan ve yarenlik adı verilen toplantı havalarından oluşuyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Linkleri |  kore dizileri  |  pdf kitap indir