Can Yücel ile Sanat ve Hayat Üzerine Bir Söyleşi – Murat Belge (1975)

Brecht’in bir şiiri geliyor aklıma. Brecht direksiyon dersi alıyor. Beş on dersten sonra gene denemeye çıktıklarında, Brecht kendine göre kusursuzca arabayı sürüyor. Durduklarında öğretmen “gene olmadı,” diyor. Brecht nedenini soruyor, öğretmen de “Sen sade ileriyi gözlüyorsun,

Devamı…Can Yücel ile Sanat ve Hayat Üzerine Bir Söyleşi – Murat Belge (1975)

Can Yücel: Turgut Uyar, memleketin koca bir kışla olduğunu acı acı anlamıştı

can yücelTurgut Uymaz
“Büyük iş yapanların hemen hepsi, bu işleri temelli bir güçlükten, bir çıkmazdan kurtulmak için yapmışlardır.” Turgut da böylesine çıkmazların adamlarındandı. Oncağızımı 1956’da, sanırım, askerlikten ayrıldığı günlerde, çoluğu çocuğuyla sivilleşme mutluluğu, daha doğrusu ummacası içinde yaşadığı demlerde tanıdım.

Devamı…Can Yücel: Turgut Uyar, memleketin koca bir kışla olduğunu acı acı anlamıştı

Rius’un “Yeni Başlayanlar İçin Marks” adlı çizgi romanı cafrande.org’ta

RiusMeksikalı yazar ve çizer Eduardo del Rio diğer bir adla Rius’un 1972 yılında İspanyolca kaleme aldığı, 1977 yılında Can Yücel tarafından Türkçeye çevrilen ‘Yeni Başlayanlar İçin Marx’, çizimler yoluyla Marx’ın fikirlerini özetliyor. Marx’ı Don Kişot’a benzeten Rius, “Herkes ondan bahseder de pek azı bilerek konuşur. Çok daha azı da gerçekten anlar onu” diyor. Çağının neredeyse tüm bilimlerine hakim olan Marx’ın eserleri, anlaşılabilirlik konusunda herkese hitap etmez. İşte, kitabın yazarı Rius, öncelikle Marx’ı anlamaya çalışmış, anladıklarını da bu çizimlerle ifade etmiş.

Devamı…Rius’un “Yeni Başlayanlar İçin Marks” adlı çizgi romanı cafrande.org’ta

Can Yücel, Asım Bezirci’yi Anlatıyor: “Garip bir kuştu asım zümrüdü-anka küllerini seveyim”

Asım Bezirci”Gülmek bir erdemse asım
gülerdi gülmek için değil
papatyalar açarcasına
o erzincanlı yüzünde
çalışmanın şavkıyla ışırdı gözleri
bugün tek başına da olsa
yarın el ele
garip bir kuştu asım
zümrüdü-anka
küllerini seveyim öpe savura”

Devamı…Can Yücel, Asım Bezirci’yi Anlatıyor: “Garip bir kuştu asım zümrüdü-anka küllerini seveyim”

Cemal Süreya’ya göre Can Yücel: “Argo ve küfür bir arınma işlemidir Can Yücel’de”

can yücelCemal Süreya, Can Yücel’in şiirini “zekânın iyi niyeti” diye özetler. Can Yücel şiiri ironiye dayanmaktadır.
Süreya, Can Yücel’in şu sözünü nakleder: “Şiir hayatı çok hızlı bir şekilde anlatmaktır, tabii daha iyi bir dünyanın kurulması amacıyla.” Can Yücel, hedefi “insanın ve dünyanın değiştirilmesi” olan bir şiir anlayışına sahiptir.
Onun ironisi, argo ve küfürle iç içedir: Süreya bu noktaya farklı bir açıdan bakar:
“Argo ve küfür bir arınma işlemidir Can Yücel’de. Kötülüğe, kötü düzene karşı aşılanmak için kutsal’ı delik deşik eder. Tabii eski kutsal’ı. Ve yeni kutsal adına. Bu yüzden sürekli olarak tarihsel olaylarla bugünkü olayları iç içe işler.

Devamı…Cemal Süreya’ya göre Can Yücel: “Argo ve küfür bir arınma işlemidir Can Yücel’de”

“İçinde bir tutam delilik olmayan hayat eksik bir hayattır”[1] Tuncel Kurtiz – Temel Demirer

Tuncel KurtizAtaol Behramoğlu’nun, “… insan olmak/ çoğalabilmektir başkalarıyla/ İnsansın, birinin canı yanıyorken/ senin de canın yanıyorsa,” dizelerini anımsatan bir devrimci ruh, çocuksu, coşkulu, insan gibi insandı…
Gerçek şudur ki Onun ölümüne inanmak zor, O az sonra kapımızı çalabilir…
Kolay mı? Can Yücel’in, “Bana Bir Varmış de!/ Bir Varmış Bir Yokmuş deme!/ İçime dokunuyor” şiirinin “Bir Varmış de” bölümünü gerçek kılmışlardandır Tuncel Kurtiz…
Ayşe Emel Mesci’nin, “Bilge bir kişiydi. Biraz da çılgın bir adamdı. Hayatı dolu dolu yaşadı,” diye betimlediği O; Yılmaz Güney’in ‘Umut’ filminde, Cabbar’ın (Yılmaz Güney’in) faytonuna atlayıp bir yandan sigara sararken bir yandan da para üzerine, varsıllık ve yoksulluk üzerine konuşan Hasan’dı…

Devamı…“İçinde bir tutam delilik olmayan hayat eksik bir hayattır”[1] Tuncel Kurtiz – Temel Demirer

Orhan Veli, Can Yücel, Edip Cansever, Cahit Sıtkı… Birçok Şairin Aşık Olduğu Kadın: Nahid Firatlı

orhan veli“Gelelim sonuncuya./ Hiçbirine bağlanmadım/ Ona bağlandığım kadar./ Sade kadın değil, insan./ Ne kibarlık budalası,/ Ne malda mülkte gözü var./ Hür olsak der,/ Eşit olsak der./ İnsanları sevmesini bilir/ Yaşamayı sevdiği kadar.
Ankara’da belediyenin kazdığı bir çukura düştü ve başından hafifçe yaralandıktan iki gün sonra İstanbul’a döndü. Burada fenalık geçirip  beyinde damar çatlaması sebebiyle Cerrahpaşa’da  öldüğü zaman, cebinde çıkan diş fırçasına sarılı kağıtta Fıratlı’yı  yukarıdaki  dizelerle anlatıyordu.

Devamı…Orhan Veli, Can Yücel, Edip Cansever, Cahit Sıtkı… Birçok Şairin Aşık Olduğu Kadın: Nahid Firatlı

Musa Anter’in Hatıralarında, Necip Fazıl Kısakürek ve Neyzen Tevfik

Necip Fazıl ile sıkça görüşürdük. Bir ara gözükmedi. Ben de sormadım. Meğer gözaltına alınmış. Kadıköy vapurunda rastlaştık. Nerelerde olduğunu sordum Tutuklandığını ve Harbiye’deki 38 numaralı hücreye konduğunu, bu hücre bir gün kaldığını ve hücrenin halinden, sabaha kadar İhlas-ı Şerifi okumasaymış, deli olacağını anlattı. Halbuki 38 numaralı hücre benim hücremdi ve orada beş buçuk ay kalmıştım. Bunu ona anlatınca şaşırdı. Hatta, her bakımdan benden büyük olduğu halde elimi öpmeye kalkıştı. “Birader, eğer orada sen beş buçuk ay kalmışsan, laletayin (sıradan) bir adama değil, sana Hz. Yusuf ve Hz. Eyyuba bakıyormuş gibi bakmak lazım”, diyerek bana iltifat etti.

Devamı…Musa Anter’in Hatıralarında, Necip Fazıl Kısakürek ve Neyzen Tevfik

Türk Aydını ve Kimlik Sorunu | Asansörle yükseltilmek istenen çukurlar – CAN YÜCEL

O  Ziya Gökalp ki, asıl adı neydi bil­miyorum, ama Kürt olduğu kesin. Zaten gençliğinde geçirdiği intihara varan bunalım, Türk müyüm? Kürt müyüm? seçemezliğinden ileri gelmişti. O biraz hain Kürt, biz Türklere nasıl Türk olduğumuzu anlattı. Böylece ciddi Türkçülük denen, Türk milliyetçiliği giderek ırkçılığı, giderek Türk faşizmini başlattı. Türkçülüğün Esaslarının kültürünü hor gördüğümüz Kürtlerden biri tarafın­dan temellendirilmesi ne tuhaf değil mi?… BİLAR’da Sadun Aren ve Aziz Nesin’ce düzenlenmiş bir parti girişim toplantısında bir Kürt yoldaşın dediğini hiç unutamıyorum: “Bizim verdiğimiz milliyet savaşımı, sizin de milliyet haline gelişi­nize el verecektir” demişti. Doğru.

Devamı…Türk Aydını ve Kimlik Sorunu | Asansörle yükseltilmek istenen çukurlar – CAN YÜCEL