Ulus Baker – Cafrande Kültür Sanat

MARX’IN BİR ÇİFT SÖZÜ VAR: “ANLATILAN SENİN HİKAYENDİR” – ULUS BAKER

cafrande.org — Fri, 14 Jul 2023 09:51:27 +0000

MARX’IN BİR ÇİFT SÖZÜ VAR Marx’ın Birinci Sözü De te fabula narratur, senin hikâyeni anlatıyorlar… Alman işçilerine İngiltere’de kapitalizmin gelişme sürecinin kanlı canlı bir anlatısını haber veren bu Latinizm, Marx’ın ele alacağımız birinci sözü… “Ama eğer Alman okur, İngiliz sanayi ve tarım işçilerinin durumuna omuz silker ya da iyimser bir biçimde Almanya’da işlerin bu kadar […]

MARX’IN BİR ÇİFT SÖZÜ VAR: “ANLATILAN SENİN HİKAYENDİR” – ULUS BAKER yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

“ÖNEMLİ OLAN YARGILAMAK DEĞİL; ANLAMAKTIR!” SPİNOZA: HAYATIN GEOMETRİSİ – ULUS BAKER

cafrande.org — Sat, 05 Nov 2022 06:00:35 +0000

Felsefenin büyük kitaplarının harikulade bir özelliği, hem “sokaktaki insan”ın okuyup anlayabileceği, hem de yalnızca işin “jargonundan” haberdar olan uzmanların, yani felsefecilerin başedebileceği iki ayrı düzlemde yazılmış olmalarıdır. Yayın dünyamıza üçüncü kez sessizce giren Spinoza’nın Ethica’sı işte bu tür kitaplar arasında belki de tarihsel önemi en yüksek olanlardandır. Sokaktaki insanın anlayabilmesi bütün teknik okuma zorluklarına karşı, […]

“ÖNEMLİ OLAN YARGILAMAK DEĞİL; ANLAMAKTIR!” SPİNOZA: HAYATIN GEOMETRİSİ – ULUS BAKER yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

ULUS BAKER: GÜNÜMÜZE BAKTIĞIMIZDA MODERN DÜNYA BİR KÖTÜLÜK İMPARATORLUĞU

cafrande.org — Sun, 28 Nov 2021 10:00:55 +0000

BEN İYİLİĞİ MUTLULUKLA ÖZDEŞLEŞTİRİYORUM 1. Şuradan başlamak istiyorum: Yaygın bir anlayış ve o yaygın anlayışın da dile yansıyan bir betimlemesi var, “0 kötüdür!” veya “kötü insan, iyi insan” gibi. Bu ifadeler kötülüğün, kötü olarak nitelenen kişinin özüne ait olduğunu dile getiriyor. Kötülük denilen şey özsel midir? Oysa yaygın olarak hiç kimse kendini kötü olarak algılamaz, […]

ULUS BAKER: GÜNÜMÜZE BAKTIĞIMIZDA MODERN DÜNYA BİR KÖTÜLÜK İMPARATORLUĞU yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

SPINOZA: KİBİRLİ İNSAN, ASALAKLARI VE DALKAVUKLARI SEVER, ASİLLERDEN NEFRET EDER

cafrande.org — Tue, 16 Nov 2021 21:05:53 +0000

SPİNOZA’NIN FELSEFESİ – ULUS BAKER Rahip ile despot, elbirliği içinde, kederli duygular ekip dururlar –“korku”, “nefret”, ama aynı zamanda “umut”, “güven”, “imrenme”… hiçbir siyasal iktidar yalnızca şiddet, baskı ve korku üzerinde varlığını sürdüremeyeceği için, “umut” ve “güven” duygularına da başvurmak zorundadır. “MUTLULUK ERDEMİN ÖDÜLÜ DEĞİLDİR, KENDİSİDİR!” Felsefenin büyük kitaplarının harikulade bir özelliği, hem sokaktaki insanın […]

SPINOZA: KİBİRLİ İNSAN, ASALAKLARI VE DALKAVUKLARI SEVER, ASİLLERDEN NEFRET EDER yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

SEVGİNİN NEFRETLE İLİŞKİSİ: SPİNOZA VE AŞKIN DİYALEKTİĞİ – ULUS BAKER

cafrande.org — Wed, 20 Oct 2021 11:55:48 +0000

Spinoza’ya göre bütün duygular üç temel duyguya indirgenebilirler ve onların kombinasyonlarından ibarettirler… Varolma ve eyleme gücüm (arzu), bu gücün artışı (sevinç) ve azalışı (keder). Bu son derecede bedensel bir durumdur çünkü Spinoza duygulanışların hem bedeni hem de ruhu ifade ettiklerine inanıyordu. Ve bütün diğer duygular bu temel duygulardan türetilebilirler: böylece sevgi “dış bir nedenin fikri […]

SEVGİNİN NEFRETLE İLİŞKİSİ: SPİNOZA VE AŞKIN DİYALEKTİĞİ – ULUS BAKER yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

ULUS BAKER: MECZUP YAZAR BİR GÜNLÜK YAŞAM PEYGAMBERİDİR

cafrande.org — Sun, 11 Jul 2021 21:06:17 +0000

Her insan kendi benliğinde biraz meczupluk taşır -ama bunu bir protestoya, bir projeye ya da başka bir maliyeti ağır ortama taşıyamaz. Serüvensiz kurgu edebiyatına ve yüzeysel, sahte imgelere takılıp kalmış şiire saygı duymayabiliriz; ama çok özel bir tür oluşturan meczup edebiyatına kulak vermeli… Meczup Edebiyatı Yazarlar yazdıkları şeylere pek o kadar benzemek zorunda değiller. Ama […]

ULUS BAKER: MECZUP YAZAR BİR GÜNLÜK YAŞAM PEYGAMBERİDİR yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

GÜNÜMÜZÜN VE GELECEĞİN FİLOZOFU SPİNOZA: HAYATIN GEOMETRİSİ – ULUS BAKER

cafrande.org — Mon, 08 Jun 2020 20:30:35 +0000

GÜNÜMÜZÜN VE GELECEĞİN FİLOZOFU SPİNOZA: HAYATIN GEOMETRİSİ – ULUS BAKER yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

İktidarın Yurttaş Kane Modeli* – Ulus Baker & Ege Berensel

cafrande.org — Thu, 01 Feb 2018 22:37:59 +0000

Spinoza’ya göre yalnızca tutkularımıza bağlı olarak yaşamayı sürdürdüğümüz sürece sevdiklerimizin, bağlandıklarımızın da bizi sevmesini isteriz. Bu aynı zamanda bir dışlayıcılığı da içinde taşımaktadır: yalnızca sevdiklerimize bağlanmamız, başkaları karşısında kayıtsız olmamız, dolayısıyla onları “keyiflerine göre yaşamaya” geri göndermemiz sonucuna varacaktır. Sözler birbirine karışır, birbiri üstüne biner, cümleler yarım kalır, sözcükler unutulur 1. İktidar ile “tutku” arasındaki […]

İktidarın Yurttaş Kane Modeli* – Ulus Baker & Ege Berensel yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Tarihsel Bakımdan Denetim Toplumları Nedir? – Gilles Deleuze

cafrande.org — Wed, 15 Feb 2017 21:00:50 +0000

Foucault “disiplin toplumları”nı 18. ve 19. yüzyıllara yerleştirmişti. Bu toplumlar doruk noktalarına Yirminci Yüzyıl başlarında varmışlardı. Bu toplumlar, geniş ve yaygın kapatıp-kuşatma mekânları düzenlemeleriyle ayırdedilirler. Birey hiç durmadan, her biri kendi yasalarına sahip olan bir kuşatma mekânından öbürüne geçer; önce aile;sonra okul (“artık ailende değilsin”); ardından kışla (“artık okulda değilsin”); en sonunda da fabrika; arasıra hastane; olasılıkla […]

Tarihsel Bakımdan Denetim Toplumları Nedir? – Gilles Deleuze yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Medyaya Nasıl Direnilir? – Ulus Baker

cafrande.org — Sat, 11 Feb 2017 20:34:48 +0000

Enformasyon, pazarlama, haber, reklamcılık, iletişim, kampanya, kamuoyu… Her şeyden önce bu sözcükleri bizzat medyanın günlük hayatımıza, ekonomik-siyasî ve toplumsal retoriğimize dahil etmiş olduğunu hatırlatmakta yarar var. Genel yönelim, bu sözcüklerin herbirine yüklenen “olumlu” anlamın mutlaklığına duyulan hayranlıktır. Etik ve düşünce açısından son derece yoksul olan medyamızın kendi gücüne duyduğu bu hayranlığın, “iletişim sarhoşluğu” adını verebileceğimiz […]

Medyaya Nasıl Direnilir? – Ulus Baker yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Ulus Baker: Teşhisi koymaktan başka bir şey yapamıyorlar

cafrande.org — Tue, 06 Dec 2016 22:13:40 +0000

Duymak İçin Yapılmamış Kulaklar Kim demiş onüç ondört yaşların savaş kaldıramayacağını günümüz dünyasında? Ben de savaş yaralarımı bu öyküye ertelemişim… Ve o yaralar bende kalacak, öfkeyle parlatacağım onları herşeyin yüzeyinde, yapışkan bir toz tabakası gibi… Eve düşen patlamamış bomba –komünistlerle devrik Makarios taraftarları, faşistler onları savaşmaları ya da ölmeleri için zincirlerle havan toplarına bağlamışken, emniyet […]

Ulus Baker: Teşhisi koymaktan başka bir şey yapamıyorlar yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Ulus Baker: Devlet, kendini destekleyenleri umutla, diğerlerini ise korkuyla yönetir

cafrande.org — Sat, 05 Nov 2016 21:50:16 +0000

Her iktidar insanlarda duygular ve tutkular uyandırarak çalışır. Umut ile korku bu duyguların en belirginleridirler. Ama iktidar bunları “kederli” duygular haline dönüştüren, yani insanların, bendeler olarak güçlerini ve kudretlerini azaltmaya, azımsamaya yarayan temel unsurdur. Devlet, korkusuz ve umutsuz yapamaz… İnsanlar, kendilerine boyun eğdirebilecek kesin ve belirli yasalar bulunmadığında, böyle bir yasal düzeni kendileri de üretmiş […]

Ulus Baker: Devlet, kendini destekleyenleri umutla, diğerlerini ise korkuyla yönetir yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Yaralarım benden önce vardı, ben onları bedenimde taşımak için doğmuşum – Ulus Baker

cafrande.org — Sat, 06 Feb 2016 22:30:10 +0000

Metafiziği altetmek, demişti Heidegger, imkânsız! O, basit bir felsefi eğitim yöntemi değildir. Sanki birilerinin fikrini, kanaatini reddediyormuş gibi onu silip atamazsınız. Nietzsche’nin “hakikat sorunu” konusunda vurguladığı gibi, Dünya’nın Batısında yaşayan bir insan türü “metafizik” olmadan değil düşünmek, yaşayamaz bile. Bilginin “bir şeyleri bilmesi” modern metafizik varlıkbiliminin temelini atan Descartes’tan beri, Batı düşüncesinde neredeyse Varlığın tanımının […]

Yaralarım benden önce vardı, ben onları bedenimde taşımak için doğmuşum – Ulus Baker yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Bilimsel Kuşkudan Bilimden Kuşkuya Doğru – Ulus Baker

cafrande.org — Sat, 30 Jan 2016 00:21:39 +0000

1. “Angelus Novus” Çok fazla gerilere, sözgelimi Uzakdoğuya ya da Antik Yunanlılara kadar geri gitmeden, hâlâ içinde yaşamaya çabaladığımız uygarlığın henüz alacakaranlıklar içinden seçilebildiği, bugünden geriye doğru baktığımızda, modern, ussal ve tekno-bilimsel dünyanın ilk belirtilerini tespit edebildiğimiz bir an, aynı zamanda belki de insanlık tarihinin en büyük kırılmasının çağını açıyordu. Bu an, Galilei’nin Discorsi’sinin ünlü […]

Bilimsel Kuşkudan Bilimden Kuşkuya Doğru – Ulus Baker yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Ulus Baker: Bach ile Spinoza karşılaşmış olsalardı birinin müziğine ötekinin felsefesine ne olurdu?

cafrande.org — Sun, 06 Dec 2015 09:50:39 +0000

Böyle bir karşılaşmayı düşleyenler (mesela Hollandalı Rabbi De Cardozo) benden önce vardı… Ayrıca Deleuze’ün Spinoza üstüne kitabını (Felsefede Ekspresyonizm: Spinoza) “Spinoza Barok muydu?” başlıklı bir bölümle bitirdiğini, ancak sonuçta Barok ile Leibniz’i buluşturmakla yetindiğini de hatırlıyoruz. Bach döneminde, işlevleri ne olursa olsun müzik bir “saf afektler” dünyasıdır ve belki Spinoza’nın Ethica’sının III. bölümü, yani De […]

Ulus Baker: Bach ile Spinoza karşılaşmış olsalardı birinin müziğine ötekinin felsefesine ne olurdu? yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Ulus Baker’le arzu ve istek üzerine bir konuşma: “Köpeğin bakış açısı nedir diye kendimize bir soru soramayız”

cafrande.org — Wed, 09 Sep 2015 21:48:58 +0000

Arzu ve İstek kavramlarının başlığa girme sebebi, hakikatinde arzusuz hiçbir şeyin yapılamıyor olması. Özellikle beşeri, hayvani ya da bitkisel bile diyebilirim, arzu tamamen yaşamın temel bir unsuru ve elemanı, özü gibi. Kuşkusuz sanatsal, bilimsel ve felsefi üretim de bunların dışında asla düşünülemez. Mesela şu an buraya gelişiniz, mecbur olanlar da dahil olmak üzere. Başlığı böyle […]

Ulus Baker’le arzu ve istek üzerine bir konuşma: “Köpeğin bakış açısı nedir diye kendimize bir soru soramayız” yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Siyasal Alanın Oluşumu Üzerine Bir Deneme – Ulus Baker

cafrande.org — Mon, 25 May 2015 21:55:53 +0000

“Uzakdoğu uygarlığında “şiddet” fikri çok farklıdır; “doğrudan eylem” dışlanır “dolaylı eylem” övülür. En iyi tahsildar Çin’de en iyi vergi toplayan değil, vergi toplarken en az can yakandır; en iyi komutan en iyi savaşan değil, döneminde pek mesele çıkmayacak kadar talihli olandır… Bu Batı’nın erdem sorunsalıyla karşıt bir durum: Aristo’da erdem kendi alanında başarıyla ölçülürdü ama […]

Siyasal Alanın Oluşumu Üzerine Bir Deneme – Ulus Baker yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Yılmaz Güney Sinemasının Bir Özelliği Üstüne – Ulus Baker

cafrande.org — Thu, 02 Apr 2015 21:00:41 +0000

Yılmaz Güney sinematografisini ayırdeden bir özelliği, “vurdulu kırdılı” (“Çirkin Kral” dönemi mi?) diye tanımlanan ilk filimleriyle Umut, Arkadaş gibi filmleriyle başlayan sonraki süreç arasında yapılan bütün ayrımların ötesinde yer alan sürekliliğidir. Bu süreklilik aynı zamanda modern politik sinema adı verilebilecek ve Güney’in bir taraftan Latin Amerikan sinemasıyla, öte yandan Rocha gibi etno-poetik belgeselcilerle paylaştığı bir […]

Yılmaz Güney Sinemasının Bir Özelliği Üstüne – Ulus Baker yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

Korkunun Egemenliği ve Fransız Felsefesinin Sonu – Ulus Baker

cafrande.org — Tue, 27 Jan 2015 12:00:53 +0000

Spinoza’ya göre korku, bir uyarıcı olmakla birlikte insana öyle akıl fikir veren bir ruh hali değildir: Aristo’nun felsefenin doğuşunu kuşkulardan ve korkulardan, giderek meşakkatten uzak bir ortama bağladığı da hatırlanmalı. Derrida’nın sessizce yitip gidişi çoğu kişiye “kim kaldı ki?” sorusunu sorduruyor. Elbette bazı adlar sayılabilir ve felsefenin metinleri, şu ya da bu şekilde asırlar boyu […]

Korkunun Egemenliği ve Fransız Felsefesinin Sonu – Ulus Baker yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.

İnsan Hakları Yazıları: Zayıf Düşünceye Karşı Hak ve Kudret – Ulus Baker

cafrande.org — Tue, 30 Dec 2014 23:05:56 +0000

İktidarın ve gücün ‘hukuki model’ çerçevesinde tanımlanması, onu bir ‘aidiyet’ ve ‘mal’ mertebesinde ele almaya yol açmakla kalmaz, aynı zamanda ‘ona sahip olmayanlar’ın bir ‘yoksunluk’ özelliğiyle tanımlanmasına kadar işi vardırabilir. Buna göre iktidarın aritmetiğinde ‘ya hep ya hiç’ ilkesi geçerli kılınır iktidara sahip olmayan yönetilmektedir, yani pasiftir. Sahip olan ise, ister yönetici sınıf olsun isterse […]

İnsan Hakları Yazıları: Zayıf Düşünceye Karşı Hak ve Kudret – Ulus Baker yazısı ilk önce Cafrande Kültür Sanat üzerinde ortaya çıktı.