jump to navigation

Zaza Müziği | cafrande.org’ta en çok dinlenen zazaca şarkılar Aralık 13, 2009

Posted by cafrande.org in : Zazaca Müzik dinle - klip , trackback

 
cafrande.org’ta en çok dinlenen 17 zazaca şarkıyı aşağıdan dinleyebilirsiniz.
Zazalar Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun Fırat ve Dicle su havzasında ve dağlık alanlarda yaşarlar. Sükun ettikleri yer enlem 37,8°- 42° ve boylam 37,8°- 40° arasında yer alan bölgede, il olarak Sivas’tan Karlıova’ya, Gümüşhane’den Urfa’ya kadar uzanır. Ağırlıklı olarak Tunceli, Bingöl, Erzincan, Elazığ, Sivas, Diyarbakır, illerinde yaşarken, Solhan, Genç, Kiğı, Adaklı (Bingöl) Kangal, Zara, Ulaş, İmranlı, Hafik, Gürün (Sivas), Varto (Muş), , Gerger (Adıyaman), Mutki (Bitlis), Sason, Kozluk,Gercüş (Batman) , Dicle, Ergani, Hani, Lice, Kulp, Çermik, Çüngüş (Diyarbakır) ilçelerinde de meskendirler.
Bunun dışında İstanbul, Ankara, Bursa, Kocaeli, Güzeltepe İzmir, Aksaray şehirleri ve birçok ilçeye göçetmiş Zaza mevcuttur. Almanya, Avusturya, İsviçre, Hollanda, Belçika, Fransa, İsveç, Danimarka gibi Avrupa ülkelerinde bulunan Zaza sayısı tahminen 500.000’dir. Cambul (Kazakistan) Batum (Gürcistan) ve Musul bölgelerinde de Zazalar vardır. Zazalar’ın nüfusu hakkında kesin ve sağlıklı bir bilgi mevcut değildir. Genellikle dünyadaki Zaza nüfusuna dair olarak 1 milyon ile 2 milyon arasında değişen tahminler mevcuttur.


unlemKürtçe müzik dinlemek için burayı, bu  müzikler açılmıyor ise burayı tıklayınız

Zazalar’ın dili Zazaca olmakla birlikte, Zazalar arasında çiftdillilik veya çokdillilik göze çarpmaktadır. Yaşadıkları veya göç ettikleri coğrafyanın siyasi ve demografik koşullarına göre Türkçe, Almanca, Kürtçe gibi diller de konuşulur.

Zazaca’nın yerel olarak Zazaki, Dersimce, Dımılki, Şo-Bê gibi birkaç farklı adlandırması vardır.

Zazaca olarak yazılan önemli eserlerden Ehmedê Xasi’nin Mewlid adlı kitabı (1899 yılında) ve Usman Efendiyo Babıc tarafından yine başka bir Zazaca mevlid ise Şam’da 1933′de Arap alfabesiyle yazılmıştır.

Latin alfabesine esas alınan Zazaca yazılış sistemi (Dilbilimci Prof. C.M. Jacobson’un Zazaca’ya uyarladığı alfabe, Jacobson Alfabesi), 1980′li yıllarda İsveç, Fransa ve Almanya gibi ülkelere göç eden Zazalar’ın gayetleriyle yayıldı ve Türkiye’de Zazaca dergileri ve kitaplarının yayınlanmasına yardımcı oldu. Bu alfabede 32 harfden oluşur. 1980′lerden itibaren Zazaca olarak birçok dergi ve kitap yayınlandı. Zazaca’nın yaşatıldığı en önemli alan ise müzik olarak değerlendirilebilir. Sılo Qıc, Rençber, Sey Qaji, Dewres Baba, Rençber Aziz, Mehmet Çapan, Hüseyin Doğanay gibi halk ozanları Zaza Halk Müziğinin 20.yy’daki başlıca önemli temsilcileridir. Bunun dışında 90′lı yıllardan itibaren Metin – Kemal Kahraman, Ahmet – Mikail Aslan, Nilüfer Akbal, Yılmaz Çelik, Avni Polat, Vengê Sodıri, Grup Munzur gibi sanatçılar ve müzik grupları da Zaza Müziğini batı müziğiyle tanıştırmışlardır.

Alevi Zazalarda ibadet dilinin Zazaca olması Tunceli’de bu dilin geçmişte kutsal kabul edilmesine neden olmuştur. Yörede Zazaca’dan bahsederken “Zonê Xızıri” (Hızır’ın Dili) diye bir kutsama deyimi kullanılır. Tunceli’deki Zazacası’nda yazılı hale getirilen yüzlerce “dêse” (deyiş, Alevi müziğinde ilahi) vardır.

Zazalar’ın hemen hemen yarısı Alevi, diğer yarısı da Sünni kesimden oluşmaktadır. Sünni kesimde ayrıca Şafii ve Hanefi mevcuttur.

Alevi Zazalar, Tunceli, Sivas (Zara, İmranlı, Ulaş), Mahallebaşı, Merkez), Erzincan (Merkez, Kemah, Tercan), Varto, Bingöl (Yayladere, Kiğı, Yedisu), Elazığ (Karakoçan, Merkez, ), kısmen Gümüşhane, Şiraz, Kürtün, Köse ve Kayseri (Sarız, Develi ve Merkez), ikamet etmektedir.

Sünni Zazalar, daha çok Elazığ, Arıcak, Maden, Palu, Bingöl, Siverek, Adıyaman, Mutki, Aksaray gibi il ve ilçelere yayılmış durumdalar.

Alevi-Sünni ve Şafii-Hanefi farklılığı, Zazaca’daki şive farklılıklarına ve yaşam tarzlarına, gelenek ve göreneklere de yansımaktadır.

Zazalar, Beluçiler, Farslar, Gilanlılar, Kürtler, Osetler, Afganlar/Peştunlar Lorestanlılar, Mazenderanlılar, Tacikler ve diğer İrani halklarla dil ve kültür bağlamında birçok ortak özellik paylaşırlar. Tüm bu İrani halkların dilleri birbiriyle akrabadırlar ve yüzlerce ortak kelime barındırırlar. Kelime kökleri büyük oranda aynıdır, renklerin, sayıların , bitkilerin adlandırılmasında benzer ortak kelimeler kullanılır. Kılık-kıyafet, halk masalları, gelenek-görenekler , dini inançlar, bayramlar pekçok noktada ortak özellikler taşır. Zazalar bütün İrani halklarda olduğu gibi irili ufaklı çok sayıda aşiretlere bölünmüşlerdir fakat günümüzde aşiret yapısı ve kuralları hemen hemen yok olmuş diyebiliriz. Zazalar tarihsel olarak kırsal ve feodal bir hayat sürmüşler, tarım ve hayvancılıkla uğraşmışlardır. Anadoluda Zazalar, Kürt, Türkmen, Ermeni gibi halklarla sürekli büyük bir kültürel etkileşim içinde olmuşlardır.

Zaza Müziği | cafrande.org’ta en çok dinlenen zazaca şarkılar
1.Berteng – seslendiren- Mikail Aslan
2.Sebe – seslendiren- Metin Kemal Kahraman
3.Mi va – seslendiren- Sena Dersimi
4.Ciko sevep ciko – seslendiren- Hasanali Ruzgar
5.Daye Daye – seslendiren- Nizamettin Aric
6.Lawko – seslendiren- Ziyaddin Doğan
7.Malan Barkır – seslendiren- Sumeyra Cakir
8.Dersim – seslendiren- Gulbahar – Metin
9.Oli divan – seslendiren- Ahmet Aslan
10.Tew weyvike – seslendiren- Umut Akar
11.Bejne – seslendiren- Emek Korosu
12.Biko Biko – seslendiren- Ozan Recber
13.Zer Zeynebe – seslendiren- Aslika Qadir
14.Vay vay nina – seslendiren- Rencber Aziz
15.Biya Duri – seslendiren- Yilmaz Celik
16.Dilo dilo – seslendiren- Mikail Aslan

Toplam okunma (17820) Bugün(1) Son okunma tarihi (03 September 2010)

.Bu içeriği google rastgele eklemektedir uygunsuz bağlantıları lütfen bildiriniz.

  • Share/Bookmark

Benzer konular

Tags:, ,

Yorumlar»

1. zazoli - 13/12/2009

biz zazalar galiba artık kendinizi unutmaya başladık,ne tarihimizi biliyoruz ne tarrihten dersler alıyoruz,üzerimide o kadar çok oyun oynanıyorki değerlerimize dil uzatanlara bile el pençe divan duruyoruz,son zamanlarda zazaların kürt olmadıkları diye çağdışı ve devşirme bir düşünce aldı gitti zazaları,rençer azizin ,mehmet çapanın kürt mücadelesine verdikleri emekleri çok çabuk unuttuk ,bingöldeki zazalar zati artık sistemin bir parçası durumındalar, bizi kurtaracak yegane şey tarihimizi ve değelrelimizi başkalarının kurmasını değil kendimizin ortaya çıkarmasıdır saygılar ve sevgiler

2. mahmut - 18/12/2009

Merhaba, kaybolmaya hazır diller grubuna giren tüm dillerin içinde zazacanın da bulunduğunu hatırlatarak,unutulmaması için herkesin evrensel değerler içinde sahip çıkması gerekir.Ortadoğu yok olan dillerin mezarlığına dönüşmüştür.Tüm dillere insani değerler içinde sahip çıkalım.Cafrande gönüllülerinin zazaca ya olan ilgisine minnettar olduğumu belirtir dostça selamlarım.

Cvp.
Teşekkürler
Mahmut.

3. zülküf - 05/01/2010

Yorumunuz konuyla ilgili olmadığından yayınlanmadı.

Burada Zazaları Kürt, Türk veya başka bir halk olup olmadıklarıyla ilgili herhangi bir şey yok. Sadece sitede en çok dinlenen Zaza müzikleri var. Bu tür yorumların konuyla ilgisi olmayan gereksiz tartışmalara neden olduğunu daha önce tecrübe ettiğimizden yayınlamıyoruz. Teşekkürler.

4. elif er - 16/01/2010

zazaca müzik diye ayrı bir şey açılması yanlış olmuş ozaman soranca müzik niye yok… yani demek istediğim zazaca müzik de kürtçe müziğin içinde olması lazım .

cvp:
Niye yanlış olsun Elif? ilerde Soranca da olabilir elbet.
Ama şunu gerçekten merak ediyoruz. Niye kimse Türkçe bölüm varken niye ayrı Azeri müziği var diye sormuyor da iş Zaza’ca olunca göze batıyor:)

Selamlar Elif.

5. elif er - 21/04/2010

soranca da olabilir demişsiniz ama zaten kürtçenin soranca lehçesindeki ezgiler kürtçe müzik bölümüne konulmuş ,peki neden Kürtçenin zazaki lehçesindeki ezgiler kürtçe müzik bölümünde deilde zazaca diye ayrı bir kategori açılmaya gerek duyulmuş ,sonuçta bilimsel olarak Kurmanci, Zazaki, Sorani, Luri, Hewramani, gorani hepsi kürtçe dilinin lehçeleri tüm lehçeler kürtçe müzik bölümündeyken birtek zaza lehçesinin dışarda kalması yanlış.. ya her lehçeye kurmanci müzik sorani müzik zazaki müzik gibi sayfa açılır yada zaza lehçesinde olan ezgilerde Kürtçe müzik bölümüne konulur.. doğru deil mii

Cvp:
-İyi güzelde Elif, bu kadar ezbere konuşmasak daha iyi olmaz mı?
Zira Kürt sanatçıların albümlerinde geçen bir iki sarkı dışında Sorani, Luri, Hewramani, Gorani vb. müzik sitede yok. Olmayan bir şey nasıl Kürtçe kategorisi altında olsun?
-”sonuçta bilimsel olarak Kurmanci, Zazaki, Sorani, Luri, Hewramani, gorani hepsi kürtçe dilinin lehçeleri”
diyorsunuz. Doğru ya da yanlış bilmiyoruz ama başından beri diyoruz ki; o “bilimsel” verileri bizimle de paylaşırsanız seviniriz. O kadar:).
Ayrıca farklı isimlerle gerçek olmayan mail adresleriyle farklı biriymiş gibi yazmasan daha iyi olur.
Teşekkürler.